Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η ελληνική αιγοπροβατοτροφία βιώνει μια πρωτοφανή
κρίση, με διαδοχικές επιζωοτίες να αποδεκατίζουν το ζωικό κεφάλαιο και να
απειλούν τη βιωσιμότητα χιλιάδων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Απέναντι σε
αυτή την καταστροφή, η Κυβέρνηση εμφανίστηκε αρχικά αδιάφορη και στη συνέχεια
αποδείχθηκε ανίκανη να διαχειριστεί αποτελεσματικά την κατάσταση.
Η τροπολογία με την οποία το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον
επιχειρησιακό συντονισμό για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού συνιστά την
πιο ηχηρή παραδοχή αποτυχίας της κυβερνητικής πολιτικής. Αντί να υπάρξει
αποτίμηση λαθών, ενίσχυση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και
επανασχεδιασμός της στρατηγικής αντιμετώπισης της κρίσης με βάση την
επιστημονική γνώση, επιλέγεται μια επικοινωνιακή διαχείριση με στόχο τον
περιορισμό του πολιτικού κόστους.
Η επιλογή αυτή απαξιώνει τις πολιτικές κτηνιατρικές υπηρεσίες και υποβαθμίζει
περαιτέρω το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο τα τελευταία
χρόνια χάνει διαρκώς αρμοδιότητες και επιχειρησιακές δυνατότητες. Παράλληλα, η
ανάθεση του συντονισμού σε στρατιωτικό μηχανισμό δημιουργεί σοβαρά
ερωτήματα για τη μεταφορά μιας κατεξοχήν πολιτικής και επιστημονικής λειτουργίας
εκτός του φυσικού της θεσμικού πλαισίου.
Ακόμη μεγαλύτερη αντίφαση αποτελεί το γεγονός ότι η Κυβέρνηση καταφεύγει
σήμερα στους στρατιωτικούς κτηνιάτρους και στις Ένοπλες Δυνάμεις, ενώ λίγους
μήνες πριν παρουσίαζε την ύπαρξή τους ως παράδειγμα υπερβολικού κρατικού
κόστους.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Κυβέρνηση απέτυχε να στελεχώσει έγκαιρα τις
δημόσιες κτηνιατρικές υπηρεσίες, να διαθέσει επαρκείς πόρους, να ενεργοποιήσει
πλήρως τα προβλεπόμενα σχέδια διαχείρισης κρίσεων και να συντονίσει
αποτελεσματικά τους εμπλεκόμενους φορείς.
Το 2024 η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών,
χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν δημοσιοποιηθεί τα πορίσματα για την προέλευση και
τη διασπορά της. Το 2025 η ευλογιά εξαπλώθηκε από τον Έβρο σχεδόν σε ολόκληρη
τη χώρα, ενώ αντί για άμεση επιχειρησιακή ενίσχυση των υπηρεσιών πεδίου
επιλέχθηκαν καθυστερημένες και αποσπασματικές παρεμβάσεις. Το 2026 ο
αφθώδης πυρετός έπληξε τη Λέσβο και οι αρμόδιες αρχές δεν αναγνώρισαν εγκαίρως
το μέγεθος της απειλής, παρά τις έγκαιρες επισημάνσεις και οδηγίες των
ευρωπαϊκών θεσμών και ειδικών.
Η προβατοτροφία αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της Λέσβου. Χιλιάδες
οικογένειες εξαρτώνται από αυτήν, ενώ συνδέεται άμεσα με τη μεταποίηση, την
τυροκομία και το εμπόριο. Η τοπική φυλή προβάτου Λέσβου αποτελεί πολύτιμο
ζωικό γενετικό πόρο και αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του
νησιού, γεγονός που καθιστά επιτακτική την προστασία και διατήρησή της.
Οι επιζωοτίες δεν αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακές κινήσεις ούτε με διοικητικές
μεταβιβάσεις ευθυνών. Αντιμετωπίζονται με ισχυρές δημόσιες κτηνιατρικές
υπηρεσίες, επαρκές προσωπικό, συστηματική επιτήρηση, μέτρα βιοασφάλειας,
έγκαιρες παρεμβάσεις, εφαρμογή των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων και
εμβολιασμούς όπου τα επιστημονικά δεδομένα το επιβάλλουν.
Ωστόσο, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της χώρας έχουν υποστεί πολυετή υποστελέχωση
και συρρίκνωση. Η κατάσταση αυτή αποδυναμώνει την ικανότητα της χώρας να
προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις επιζωοτίες. Έξι μήνες μετά την
εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η επιδημιολογική επιτήρηση δεν έχει
ολοκληρωθεί, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος των ελλείψεων.
Τρεις συνεχόμενες χρονιές επιζωοτιών, χιλιάδων θανατώσεων ζώων και οικονομικής
ασφυξίας των παραγωγών δεν επιτρέπουν άλλη αδράνεια. Αντί να ακούει όσους την
οδήγησαν στη σημερινή αποτυχία, η Κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει άμεσα σε
μια διαφορετική πολιτική που θα στηρίζει την κτηνοτροφία, την αγροτική οικονομία
και την ελληνική ύπαιθρο.
Καλούμε την Κυβέρνηση να:
- Καταργήσει άμεσα τη διάταξη που μεταφέρει τον επιχειρησιακό συντονισμό
στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. - Εφαρμόσει πρόγραμμα εμβολιασμού όπου απαιτείται, με επιστημονικά
τεκμηριωμένο σχεδιασμό. - Προχωρήσει άμεσα σε προσλήψεις κτηνιάτρων και ζωοτεχνών για την
ενίσχυση των υπηρεσιών πεδίου. - Αποζημιώσει πλήρως και χωρίς καθυστερήσεις τους κτηνοτρόφους για τις
απώλειες ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος. - Στελεχώσει μόνιμα τις κεντρικές και περιφερειακές κτηνιατρικές υπηρεσίες,
με ιδιαίτερη μέριμνα για τη Λέσβο. - Παρέχει δωρεάν μέσα βιοασφάλειας στους κτηνοτρόφους.
- Θεσπίσει ειδικά πρωτόκολλα προστασίας απειλούμενων και τοπικών φυλών.
- Καθορίσει σαφές σχέδιο ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου.
- Ενισχύσει την Τράπεζα Ζωικού Γενετικού Υλικού και τις δράσεις διατήρησης
των εγχώριων φυλών. - Υλοποιήσει ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης της κτηνοτροφίας και ιδιαίτερα
των μικρών παραγωγών που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.
Η πολιτική ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση της ελληνικής κτηνοτροφίας, για την
υποβάθμιση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και για τη διαχείριση των
διαδοχικών επιζωοτιών δεν μπορεί να μεταβιβαστεί ούτε με τροπολογίες ούτε με
διοικητικές μεθοδεύσεις.
Η ευθύνη ανήκει πρωτίστως στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής
Ανάπτυξης και Τροφίμων και συνολικά στην Κυβέρνηση, η οποία οφείλει να
λογοδοτήσει για τις επιλογές και τις παραλείψεις της.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ
