Ανακοίνωση έβγαλε το ΠΑΣΟΚ που αναφέρει:
Δέκα κρίσιμα ερωτήματα για την ευλογιά των αιγοπροβάτων
Η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, αντιφάσεις, έλλειψη διαφάνειας και πλήρη απουσία στρατηγικού σχεδιασμού. Παρά τη μαζική θανάτωση ζώων και τις εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις στο εισόδημα των κτηνοτρόφων, η κυβέρνηση αποφεύγει να δώσει καθαρές και τεκμηριωμένες απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τον εμβολιασμό, τις εξαγωγές και την πραγματική εικόνα του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.
Ιδού, δέκα κομβικά ερωτήματα και απαντήσεις, βασισμένα σε πραγματικά δεδομένα και επίσημες πηγές:
- Έχει εφαρμοστεί εμβολιασμός για την ευλογιά σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα;
Δεν έχει εφαρμοστεί εμβολιασμός σε άλλη χώρα, όχι όμως επειδή δεν επιτρέπεται, αλλά επειδή η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που αντιμετωπίζει τόσο εκτεταμένη και ανεξέλεγκτη εξάπλωση της νόσου. Υπενθυμίζεται ότι το 1983 η ευλογιά εμφανίστηκε ξανά στη χώρα μας και αντιμετωπίστηκε αποτελεσματικά με εστιασμένο εμβολιασμό.
Από το 1993, η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να διασφαλίσει την πρόσβαση των ζωικών προϊόντων της σε αγορές τρίτων χωρών (όπως οι ΗΠΑ και η Αυστραλία, που είναι επίσημα απαλλαγμένες από τη νόσο), υιοθέτησε καθεστώς επίσημης απαλλαγής από την ευλογιά. Αυτό συνεπάγεται εφαρμογή πολιτικής stamping-out, (θανάτωση όλου του κοπαδιού, καθαρισμός και απολυμάνσεις ) με δυνατότητα εμβολιασμού μόνο υπό αυστηρούς όρους, έγκριση της Κεντρικής Αρμόδιας Αρχής και συνεχή παρακολούθηση.
Σήμερα, κρούσματα καταγράφονται και σε Βουλγαρία και Ρουμανία, σε σαφώς μικρότερη κλίμακα από την Ελλάδα. Ενδεικτικά, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί περίπου 2.500 εστίες, όταν η Βουλγαρία –αντιμετωπίζοντας αντίστοιχο κίνδυνο λόγω γειτνίασης με την Τουρκία– παραμένει κάτω από τις 300. Στην προηγούμενη επιζωοτία (2013–2014), οι εστίες ήταν 108 το 2013 και 119 το 2014, γεγονός που αποδεικνύει ότι η σημερινή διαχείριση έχει αποτύχει
- Υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά;
Υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Εμβολίων, τα οποία έχουν ελεγχθεί από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς για την Ευλογιά των Αιγών και των Προβάτων και προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA )στο πλαίσιο αντιμετώπισης επιζωοτιών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/361.
- Υπάρχει αλληλογραφία με την Ευρωπαϊκή Ένωση που να προτείνει εμβολιασμό;
Υπάρχει επιστολή του αρμόδιου Ευρωπαίου Επιτρόπου, στην οποία συνιστάται ο εμβολιασμός ως εργαλείο αντιμετώπισης της νόσου. Το περιεχόμενο της επιστολής δεν έχει δοθεί ποτέ στη δημοσιότητα. Παράλληλα, υπάρχει κείμενο της ομάδας Ειδικών της Ε.Ε. για την ευλογιά, το οποίο επίσης εισηγείται τον εμβολιασμό, κατόπιν συμφωνίας της γαλακτοβιομηχανίας. Και αυτό το έγγραφο παραμένει κρυφό.
- Έχει εφαρμοστεί στην Ελλάδα μαζικός εμβολιασμός αιγοπροβάτων για άλλη νόσο και πως επηρέασε τις εξαγωγές φέτας;
Στην Ελλάδα, για την αντιμετώπιση της βρουκέλλωσης των αιγοπροβάτων –γνωστής ως μελιταίος πυρετός– εφαρμόζεται από το 1999 πρόγραμμα υποχρεωτικού εμβολιασμού. Πρόκειται για ζωονόσο, δηλαδή ασθένεια που προσβάλλει τόσο τα ζώα όσο και τον άνθρωπο και αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.
Παρά τον εμβολιασμό, οι εξαγωγές φέτας όχι μόνο δεν επηρεάστηκαν, αλλά ενισχύθηκαν. Ο λόγος είναι απλός: η τότε ελληνική πολιτεία κατέθεσε ολοκληρωμένο και τεκμηριωμένο φάκελο, αποδεικνύοντας ότι τηρούνται αυστηρά όλοι οι ευρωπαϊκοί κανόνες ασφάλειας τροφίμων.
Η φέτα είναι προϊόν ΠΟΠ με αυστηρό θεσμικό πλαίσιο. Παράγεται αποκλειστικά σε εγκεκριμένες και ελεγχόμενες εγκαταστάσεις, από παστεριωμένο γάλα και ωριμάζει υποχρεωτικά για τουλάχιστον 60 ημέρες. Ο συνδυασμός παστερίωσης και ωρίμανσης εξουδετερώνει πλήρως τη Brucella, όπως και τον ιό της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (Sheeppox/Goatpox virus).
Συνεπώς, ο ισχυρισμός ότι ο εμβολιασμός θα οδηγήσει σε απαγόρευση των εξαγωγών φέτας είναι ένας φόβος που καλλιεργείται πολιτικά, όχι μια πραγματική απειλή για την παραγωγή και την εξαγωγική δυναμική της φέτας.
- Αν εφαρμοστεί εμβολιασμός, η χώρα καθίσταται ενδημική;
Όχι κατ’ ανάγκην. Η ενδημικότητα προκύπτει μόνο σε περίπτωση ασύντακτου εμβολιασμού, χωρίς σχέδιο, έλεγχο και παρακολούθηση από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, χωρίς εμβολιασμό, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της νόσου αυξάνει τον κίνδυνο ενδημικότητας. Η ενωσιακή νομοθεσία προβλέπει την περιφερειοποίηση: δεν αποκλείεται ολόκληρη η χώρα, αλλά μόνο η πληγείσα Περιφέρεια. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η Ουγγαρία, όπου λόγω αφθώδους πυρετού επιβλήθηκαν προσωρινοί περιορισμοί μόνο στην πληγείσα Περιφέρεια.
- Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημικής για τις εξαγωγές φέτας;
Η κυβέρνηση δεν έχει δώσει καμία σαφή απάντηση, αφήνοντας παραγωγούς και μεταποιητές σε καθεστώς πλήρους αβεβαιότητας. Μια υπεύθυνη κυβέρνηση θα είχε εφαρμόσει στην πράξη το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης, ενισχύοντας τις κτηνιατρικές και εργαστηριακές υποδομές, καταρτίζοντας έγκαιρα σχέδιο εμβολιασμού και δεσμεύοντας δόσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Εμβολίων. Η Βουλγαρία έχει ήδη προβεί σε αυτά τα βήματα. Η μη δήλωση νέων εστιών στην πλατφόρμα WAHIS του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας των Ζώων υπονομεύει την αξιοπιστία της χώρας και ενδέχεται να οδηγήσει σε αυστηρότερα μέτρα στο μέλλον.
- Τι απαιτείται για τον αποχαρακτηρισμό της χώρας ως ενδημικής;
Δεν υπάρχει δημοσιοποιημένο σχέδιο, χρονοδιάγραμμα ή στρατηγική εξόδου από την κρίση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας των Ζώων, μια χώρα θεωρείται ελεύθερη από ευλογιά όταν δεν έχει καταγραφεί κρούσμα για τρία έτη. Η περίοδος αυτή αρχίζει έξι μήνες μετά τη θανάτωση του τελευταίου προσβεβλημένου ζώου.
- Πώς εξηγείται η αύξηση της δηλωμένης παραγωγής γάλακτος;
Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο και εγείρει σοβαρά ζητήματα αξιοπιστίας των στοιχείων, αντίστοιχα με τα προβλήματα που είχαν αναδειχθεί στο παρελθόν στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
- Τα ζώα που θανατώθηκαν ήταν μη παραγωγικά;
Το αντίθετο. Πρόκειται για ζώα υψηλής γαλακτοπαραγωγής, βελτιωμένων και εισαγόμενων φυλών, από τις πιο παραγωγικές μονάδες της χώρας.
- Πόσα είναι τελικά τα αιγοπρόβατα στη χώρα;
Τα επίσημα στοιχεία αλληλοσυγκρούονται:
- ΟΠΕΚΕΠΕ: περίπου 18 εκατ.
- ΕΛΣΤΑΤ: 10,7 εκατ.
- Οι παραγωγοί γάλακτος: λιγότερα από 7 εκατ.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει ποιος αριθμός είναι ο πραγματικός.
Συμπέρασμα Η ευλογιά των αιγοπροβάτων δεν αποτελεί απλώς κτηνιατρικό ζήτημα. Είναι ζήτημα διαφάνειας, αξιοπιστίας στοιχείων, προστασίας της επισιτιστικής ασφάλειας, της αγροτικής παραγωγής και πολιτικής ευθύνης. Οι κτηνοτρόφοι πληρώνουν το τίμημα της κυβερνητικής αδράνειας και της απόκρυψης κρίσιμων πληροφοριών.
Ανακοίνωση ΥΠΑΑΤ
Το ΠΑΣΟΚ πιστό στην τακτική του λαϊκισμού που ακολουθεί το τελευταίο διάστημα, αντί να συμβάλει με σοβαρότητα σε μια δύσκολη μάχη για την ελληνική κτηνοτροφία, επιλέγει να γίνει ουρά του Κυριάκου Βελόπουλου και της Αφροδίτης Λατινοπούλου.
Γι’ αυτό επιλέγει -συνειδητά- να αποσιωπήσει τα πραγματικά δεδομένα. Δυστυχώς, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναγκάζεται να επανέλθει σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα ενώ απαντήσεις δόθηκαν από τον Κώστα Τσιάρα στην πρόσφατη συνεδρίαση της Βουλής για τη σύσταση Διακομματικής Επιτροπής για τον πρωτογενή τομέα.
Ειδικότερα:
1) Τι προτείνει ακριβώς ΠΑΣΟΚ; Προτείνει εμβολιασμό με μη εγκεκριμένο εμβόλιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Γιατί η πραγματικότητα είναι μία. Δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο στην ΕΕ για την ευλογιά αιγοπροβάτων και, κατά συνέπεια, η εισαγωγή/διάθεση/χρήση μη εγκεκριμένων σκευασμάτων ενέχει κινδύνους για τις ελληνικές εξαγωγές.
2) Θα αναλάβει το ΠΑΣΟΚ την ευθύνη για τις εμπορικές συνέπειες;
Ακόμη και σε υποθετικό σενάριο εμβολιασμού (κατ’ εξαίρεση και υπό αυστηρούς όρους), τα ίδια τα ευρωπαϊκά κείμενα και η σχετική απάντηση του κ. Βάρχελι σε ερώτηση ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι η εφαρμογή σχεδίου εμβολιασμού συνοδεύεται από μέτρα/περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και προϊόντων (με ειδική πρόβλεψη για γαλακτοκομικά από εγκαταστάσεις που υπάγονται στο σχέδιο). Με απλά λόγια, ο εμβολιασμός δεν είναι «μαγικό κουμπί» που λήγει την επιζωοτία ή ανοίγει αυτόματα τις αγορές.
Την ίδια στιγμή, η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (συγκροτήθηκε στις 27/10/2025) έχει επισημάνει ότι, με τα σημερινά δεδομένα, ο μαζικός εμβολιασμός μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση, ιδίως όταν στην πράξη παρατηρούνται ελλείμματα βιοασφάλειας. Επιπλέον, τα διαθέσιμα ζωντανά εμβόλια δεν είναι αδειοδοτημένα στην ΕΕ και δεν υποστηρίζουν εργαστηριακή διάκριση εμβολιασμένων /μολυσμένων (αρχή DIVA), γεγονός που δυσχεραίνει την επιτήρηση και έχει συνέπειες στη διαχείριση και στο εμπόριο.
Και κάτι ακόμη που έχει ιδιαίτερη σημασία. Το θέμα της «επιστολής» είχε ήδη τεθεί δημόσια από τον Οκτώβριο και έχει μάλιστα συζητηθεί και στη Βουλή! Το να εμφανίζεται σήμερα το ΠΑΣΟΚ να ανακυκλώνει την ίδια γραμμή, είναι επιλογή επικίνδυνα δημαγωγική. Θα έπρεπε, όμως, να γνωρίζει ότι πάντα το αυθεντικό είναι καλύτερο από το… ιμιτασιόν.
