Πιέσεις δέχεται, η αμερικανική κυβέρνηση από παραγωγούς και εμπορικούς φορείς των ΗΠΑ, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αμερικανικές εταιρείες στην εξαγωγή λευκών τυριών προς την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς δεν μπορούν να
χρησιμοποιούν την ονομασία “φέτα”, η οποία προστατεύεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προϊόν ΠΟΠ.
Η αδυναμία χρήσης της συγκεκριμένης ονομασίας έχει σημαντικές εμπορικές συνέπειες για τα αμερικανικά προϊόντα, καθώς όταν αυτά εξάγονται ως “λευκό τυρί” ή με άλλες γενικές ονομασίες χάνουν μέρος της εμπορικής τους αξίας και διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές. Επιπλέον, προβλήματα εμφανίζονται και σε τρίτες χώρες όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κατοχυρώσει την προστασία της φέτας μέσω εμπορικών συμφωνιών, περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητα κυκλοφορίας απομιμήσεων με την ίδια ονομασία.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν στο ότι η συγκεκριμένη πίεση δεν αφορά αποκλειστικά τη φέτα, αλλά συνολικά τα ευρωπαϊκά προϊόντα ΠΟΠ. Στο στόχαστρο
βρίσκονται και άλλες προστατευμένες ονομασίες τυριών και αγροδιατροφικών προϊόντων όπως η Parmezzana Regiano, καθώς η αμερικανική πλευρά επιδιώκει ευρύτερη
αναθεώρηση του πλαισίου προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από ελληνικής πλευράς εκφράζεται η άποψη ότι το ζήτημα δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μονομερώς από την Ελλάδα, αλλά να αποτελέσει αντικείμενο συνολικής ευρωπαϊκής αντίδρασης. Εκτιμάται ότι μόνο μέσα από μια ενιαία στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική απάντηση στις αμερικανικές πιέσεις, καθώς η διαχείριση του ζητήματος σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσε να καταστήσει μεμονωμένες χώρες περισσότερο ευάλωτες σε πολιτικές ή εμπορικές πιέσεις.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύσκολα θα αποδεχόταν οποιαδήποτε προσπάθεια αποδυνάμωσης του καθεστώτος προστασίας των προϊόντων ΠΟΠ,
καθώς αυτό αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής αγροδιατροφικής πολιτικής και
σημαντικό εργαλείο προστασίας της ποιότητας και της προστιθέμενης αξίας των ευρωπαϊκών προϊόντων. “Αυτό μας κάνει να μην ανησυχούμε”, αναφέρουν φορείς του κλάδου
Κόντρα προέκυψε λόγω πιστοποίησης των ΠΟΠ με ΗΠΑ σε Μαλαισία
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να εντείνουν τις προσπάθειές τους
μέσω διμερών εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές,
σε αρκετές περιπτώσεις επιχειρείται να ενσωματωθούν όροι που προβλέπουν είτε τη
μη αναγνώριση των ευρωπαϊκών προϊόντων ΠΟΠ, είτε την αποδοχή προϊόντων που
χρησιμοποιούν αντίστοιχες ονομασίες χωρίς να πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές
παραγωγής.
Ενδεικτική θεωρείται η περίπτωση της Μαλαισίας, όπου φέρεται να έχουν προκύψει ζητήματα σχετικά με τη διαχείριση των προϊόντων ΠΟΠ στο πλαίσιο εμπορικών συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, η αμερικανική
πλευρά επιχειρεί να εξασφαλίσει πρόσβαση στην αγορά της χώρας για προϊόντα που χρησιμοποιούν προστατευόμενες ευρωπαϊκές ονομασίες χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχη πιστοποίηση. Από την ελληνική πλευρά έχουν ήδη γίνει σχετικές παρεμβάσεις και κινήσεις
σε επίπεδο αρμόδιων οργανισμών πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας της Μαλαισίας, με στόχο τη διατήρηση της προστασίας της φέτας ως προϊόντος ΠΟΠ.
Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι ο βασικός στόχος αυτών των κινήσεων είναι η διευκόλυνση της εξαγωγής προϊόντων απομίμησης, τα οποία μέσω της χρήσης αναγνωρίσιμων ευρωπαϊκών ονομασιών αποκτούν υψηλότερη εμπορική αξία και ισχυρότερη παρουσία στις
διεθνείς αγορές.
Σε ό,τι αφορά την πορεία των ελληνικών εξαγωγών φέτας, η εικόνα παραμένει μέ-
χρι στιγμής θετική, με τις εξαγωγές να διατηρούν ανοδική πορεία. Αν και στην αγο-
ρά των Ηνωμένων Πολιτειών καταγράφεται μια μικρή κάμψη, συνολικά η διεθνής ζήτηση
εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, έντονος προβληματισμός εκφράζεται για τη δυνατότητα διατήρησης αυτής της
αναπτυξιακής πορείας τα επόμενα χρόνια, κυρίως λόγω της περιορισμένης διαθεσι-
μότητας γάλακτος. Εκπρόσωποι του κλάδου προειδοποιούν ότι η ελληνική παραγωγή εν-
δέχεται να μην επαρκεί για να καλύψει τη συνεχώς αυξανόμενη διεθνή ζήτηση για φέτα.
Επιπτώσεις από τις ζωονόσους
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της παραγωγής αναμένεται να διαδραματίσουν οι επιπτώσεις από τις ζωονόσους, οι οποίες εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν αρνητικά την πρωτογενή
παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο. Παράλληλα, ο κλάδος αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές
προκλήσεις λόγω της μειωμένης παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος, εξέλιξη που αναμέ-
νεται να περιορίσει την παραγωγή φέτας τα επόμενα χρόνια και να οδηγήσει σε περαιτέ-
ρω πίεση στην προσφορά και στις τιμές. Η δυνατότητα κάλυψης της αυξημένης διεθνούς
ζήτησης παραμένει αβέβαιη, ενώ εκτιμάται ότι οι δυσκολίες αυτές θα διατηρηθούν του-
λάχιστον σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Εγχώρια αγορά Ελλάδας
Στην εγχώρια αγορά, η κατάσταση πέρα από υγειονομικές κρίσεις στον κτηνοτροφικό τομέα, επιβαρύνεται από καθυστερήσεις σε χρηματοδοτικά προγράμματα και γενικότερη αβεβαιότητα, παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την επενδυτική δραστηριότητα. Οι παραγωγοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς νέες επενδύσεις, με τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης και τη σταθερότητα του περιβάλλοντος να αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους.
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται τάση συγκέντρωσης στον κλάδο, με μείωση του αριθμού των μονάδων και ενίσχυση μεγαλύτερων και πιο αποδοτικών εκμεταλλεύσεων, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση για τεχνολογικές λύσεις και αυτοματοποίηση στην παραγωγική διαδικασία.
Πηγή: Fnb Daily-Στέλλα Αυγουστάκη
