Στόχοι, τρόποι και σχήματα

Στο κλάδεμα σκοπεύουμε στην καλή ανάπτυξη των δέντρων και σε μια σταθερή παραγωγή ελαιολάδου. Μπορούμε να το πετύχουμε με ετήσιο ελαφρύ κλάδεμα που διατηρεί το δέντρο στην ιδανική κατάσταση συνεχούς ανανέωσης της καρποφόρας βλάστησης, αερισμού και φωτισμού. Σε περιοχές με συνεχόμενα έτη ξηρασίας όπως είναι στην ανατολική και τη νότια Κρήτη, είναι απαραίτητο να διαμορφωθούν τα δέντρα σε μικρότερο μέγεθος έτσι ώστε να μπορούν να επιβιώσουν και να παράγουν καρποφορία ανάλογη με το ύψος των βροχοπτώσεων. Επομένως, όταν η άνοιξη και το καλοκαίρι εξελίσσονται με ελάχιστες βροχοπτώσεις, επεμβαίνουμε με κλαδοκάθαρο για να αφαιρέσουμε βλάστηση που δεν μπορεί να τροφοδοτήσει το δέντρο, έτσι ώστε η υπόλοιπη βλάστηση να μπορεί να ζήσει με το λιγοστό νερό που θα έχει διαθέσιμο.

ΕΠΟΧΗ

Η κατάλληλη εποχή κλαδέματος είναι στα τέλη του χειμώνα, δηλαδή μέσα Ιανουαρίου έως τέλη Φεβρουαρίου. Τα ηλεκτρικά εργαλεία είναι η ιδανική επιλογή. Τα εργαλεία πρέπει να απολυμαίνονται τακτικά, ειδικά αφού κλαδευτεί κάποια δέντρο με συμπτώματα ή ενδείξεις ασθένειας όπως βακτηριακός καρκίνος, ίσκα, βερτισιλλίωση, ή άλλη. Για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών, δεν κλαδεύουμε τις βροχερές μέρες ή γενικότερα όταν για κάποιο λόγο η κόμη των δέντρων είναι υγρή. Δεν κλαδεύουμε μαζί με την συγκομιδή γιατί υπάρχει κίνδυνος ρύπανσης του καρπού και του ελαιολάδου από τα καύσιμα και τα λιπαντικά του αλυσσοπρίονου.

ΣΧΗΜΑΤΑ

Σε ελαιόδεντρα που έχουν διαμορφωθεί στο επιθυμητό σχήμα, κύριο μέλημά μας είναι να έχουμε ισορροπία βλάστησης και καρποφορίας αποφεύγοντας την παρενιαυτοφορία. Για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να εφαρμόζουμε ισορροπημένη λίπανση και άρδευση όπου χρειάζεται αλλά κυρίως να αφαιρούμε μέρος της βλάστησης το χειμώνα ή την άνοιξη πριν τη χρονιά που περιμένουμε μεγάλη παραγωγή ώστε να μην εξαντληθεί το δέντρο και να μπορεί εκτός από το να θρέψει τους καρπούς να παράγει και νέα βλάστηση που θα καρποφορήσει την επόμενη χρονιά.

Προτιμάμε να κάνουμε μεγάλες τομές πριν τις μικρές, κλαδεύουμε απλά και γρήγορα γιατί το κόστος είναι πιο σημαντικό από την εμφάνιση. Πρώτα καθαρίζουμε τις παραφυάδες και τους βλαστούς που φύονται στο κέντρο του δέντρου πολύ κοντά στη διασταύρωση των βραχιόνων για να έχουμε καλή εικόνα του δέντρου αλλά και πρόσβαση. Δεν αδειάζουμε το κέντρο του δέντρου, απλά το αραιώνουμε. Είναι προτιμότερο να διαμορφώνουμε τα ελαιόδεντρα με ένα μόνο κορμό ύψους μισό με ένα μέτρο και 4 μεγάλα κλαδιά που θα σχηματίζουν ένα σταυρό και θα αναπτύσσονται με μέτρια κλίση, περίπου 45 μοίρες. Επίσης αφαιρούμε πολυετείς λαίμαργους βλαστούς και κυρίως όσους αναπτύσσονται κατακόρυφα και σκιάζουν κάποιο άλλο μέρος της κόμης. Καλύτερα να τους αφαιρούμε τη χρονιά που είναι φορτωμένοι με καρπό έτσι ώστε να παίρνουμε την παραγωγή που έχουν να δώσουν.

Κλαδεύουμε το δέντρο ώστε να δημιουργούνται ανοίγματα ανάμεσα στα κλαδιά στη νότια πλευρά του δέντρου που να επιτρέπουν να περάσει το φως στη βορινή πλευρά όπου συνήθως παρατηρούνται προβλήματα σκίασης. Δέντρα με φορτίο 50-80% του μέγιστου δίνουν μεγαλύτερη συνολική παραγωγή στη διετία σε σχέση με πλήρως φορτωμένα δέντρα που την επόμενη χρονιά δεν έχουν καθόλου παραγωγή. Σε αυτά τα μέσου φορτίου δέντρα οι καρποί είναι λιγότεροι συνολικά και μεγαλύτεροι. Επίσης, η ελαιοπεριεκτικότητα είναι υψηλότερη σε μεσάτα δέντρα. Επίσης, βλέποντας τη δυσκολία εύρεσης εργατών αλλά και το σημαντικό κόστος κλαδέματος, μία ιδέα είναι να πραγματοποιείται σταδιακά ο κλαδοκάθαρος από τέλη του χειμώνα έως και το φθινόπωρο ώστε να μπορεί να γίνει από την αγροτική οικογένεια ή από λιγότερους εργάτες.

=========================

Πηγή: ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ 16-01-26, Γράφει: Γ.Κουμπούρης*

*Ο Γιώργος Κουμπούρης είναι Γεωπόνος – Ερευνητής, Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιοκομίας ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ – Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου