Την ανάγκη για σημαντικές μεταρρυθμίσεις και πιο αποτελεσματικό σύστημα ελέγχων στη βιολογική παραγωγή ανέδειξε στη σημερινή συνέντευξη τύπου ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την οποία παρουσίασε τα στοιχεία των ελέγχων σε παραγωγούς και φορείς πιστοποίησης που πραγματοποιήθηκαν το 2025 στο πλαίσιο της εποπτείας της βιολογικής παραγωγής.
Όπως σημειώθηκε, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών υπερτριπλασιάστηκε, καθώς αυξήθηκε από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024 (+250%). Ταυτόχρονα έχουν καταβληθεί ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ μέσω δράσεων για την εφαρμογή των μεθόδων της βιολογικής παραγωγής την περίοδο 2017-2024, ενώ η ζήτηση για νέες δράσεις ήταν υπερβολικά υψηλή, ξεπερνώντας σε κάποιες περιπτώσεις κάθε όριο και λογική. Για παράδειγμα, για τη δράση βιολογικής μελισσοκομίας, προϋπολογισμού 19 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν αιτήσεις ύψους 166 εκατ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας τον προϋπολογισμό κατά 874%.
Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε καθολικός έλεγχος των 16 εγκεκριμένων φορέων πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής και δειγματοληπτικός έλεγχος 737 παραγωγών που έκαναν αίτηση για ένταξη στις δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, από τον ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ και το ΥΠΑΑΤ αντίστοιχα.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν υψηλά ποσοστά οικειοθελών αποχωρήσεων μετά την ανακοίνωση της διενέργειας ελέγχων, καθώς και υψηλά ποσοστά ευρημάτων μη συμμόρφωσης. Συγκεκριμένα 1 στους 3 ελέγχους είχε ευρήματα μη συμμόρφωσης (35%) και 1 στους 5 αποχώρησε οικειοθελώς (20,5%), δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς (55,5%), είτε αποχώρησαν είτε είχαν ευρήματα.
Επιπλέον, οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και σε χρηματικά πρόστιμα. Συνολικά επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε 6μηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης. Σημειώνεται ότι τον Αύγουστο του 2025 το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) του Υπουργείου Ανάπτυξης είχε επίσης προχωρήσει σε αναστολή διαπίστευσης 2 φορέων πιστοποίησης.
Ο Υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε τα εξής μέτρα:
*Ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας
• «Πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την περίοδο 2021-2027
• Αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων, με βάση εκκίνησης τις προτάσεις της Task Force για τη βιολογική παραγωγή
• «Πάγωμα» εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του θεσμικού πλαισίου και του συστήματος ελέγχων. Το ΥΠΑΑΤ έχει κοινοποιήσει τα παραπάνω στην Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία για τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να θωρακιστεί η αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής και να προστατευτούν οι καταναλωτές και οι έντιμοι παραγωγοί.
Στη συνέντευξη τύπου συμμετείχε και ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τον τομέα της βιολογικής παραγωγής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, καθώς και η Γενική Διευθύντρια Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ, Ιωάννα Παππά.
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε:
«Το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι ξεκάθαρο: Θα βάλουμε τάξη στην βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι εποχές των «μαϊμού» βιολογικών τελείωσαν, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στην παραβατικότητα και στην παραπλάνηση. Τα στοιχεία των ελέγχων είναι πολύ ανησυχητικά και αναδεικνύουν συστημικά και διαχρονικά προβλήματα που ήρθε η ώρα να αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα και μηδενική ανοχή σε αθέμιτες πρακτικές που πλήττουν την αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής. Θέλουμε να πετύχουμε τον στόχο της Ευρώπης για 25% βιολογική παραγωγή μέχρι το 2030, αλλά αυτό έχει σημασία μόνο αν διασφαλίζουμε την ακεραιότητά της. Για αυτό προχωράμε σε τολμηρές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, εκσυγχρονίζοντας το θεσμικό πλαίσιο και το σύστημα ελέγχων, με αυστηρές κυρώσεις και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, σε συνεργασία με την ΕΕ».
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός, δήλωσε:
«Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια σε προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί υπερκαλύψεις πάνω από 800%, όπως η μελισσοκομία. Αποσκοπούμε στη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος βιολογικής παραγωγής. Και αυτό κάναμε και με τους ελέγχους που έκανε ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στους πιστοποιητικού οργανισμούς. Βασικός μας άξονας είναι η διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων. Αυτοί οι πόροι, πρέπει, επιτέλους να διοχετεύονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια στους πραγματικούς παραγωγούς και στην προκειμένη περίπτωση στους βιολογικούς παραγωγούς».
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε:
«Η βιολογική παραγωγή είναι ένας τομέας με μεγάλη προοπτική για την ελληνική γεωργία, αλλά η προοπτική αυτή μπορεί να υπάρξει μόνο πάνω σε στέρεες βάσεις αξιοπιστίας, διαφάνειας και πραγματικής τήρησης των κανόνων. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν ανέδειξαν προβλήματα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Για αυτό, με την Task Force έχουμε εργαστεί συστηματικά για ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο, με αυστηρότερους ελέγχους, σαφείς κυρώσεις, καλύτερη ιχνηλασιμότητα και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε τους παραγωγούς που δουλεύουν σωστά, τους καταναλωτές που εμπιστεύονται τα βιολογικά προϊόντα και την ίδια την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».
Αντίδραση ΓΕΩΤΕΕ για τα βιολογικά
Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ
για την ανακοίνωση ακύρωσης των προγραμμάτων
της Βιολογικής Κτηνοτροφίας & Μελισσοκομίας
Με έντονο προβληματισμό πληροφορηθήκαμε από τη σημερινή συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων ότι εντέλει το Υπουργείο αποφάσισε την ακύρωση των προγραμμάτων Βιολογικής Κτηνοτροφίας & Μελισσοκομίας, λόγω των προβλημάτων αξιοπιστίας που παρουσίασαν οι υποβληθείσες αιτήσεις.
Τονίζουμε ότι το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. είχε κρούσει έγκαιρα τον κώδωνα του κινδύνου για τα εν λόγω προγράμματα, με έγγραφό του προς το Υπ.Α.Α.Τ. τον Μάιο του 2025 (ακολουθεί στο τέλος του παρόντος Δελτίου), στηλιτεύοντας την μη συμπερίληψη Γεωτεχνικών Συμβούλων σε αυτά, γεγονός που από τη μια πλευρά αφαιρούσε από τους παραγωγούς την τεχνική και επιστημονική υποστήριξη που είναι απαραίτητη για την ορθή εφαρμογή των απαιτήσεων των προγραμμάτων, ενώ από την άλλη έθετε σε κίνδυνο την ίδια την υλοποίησή τους καθώς η απουσία Γεωτεχνικών Συμβούλων φαλκίδευε τη δυνατότητα κατάθεσης πληρέστερων επιχειρησιακών σχεδίων και, παράλληλα, στερούσε από τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες την πολύτιμη αρωγή και υποστήριξη των Συμβούλων που βοηθούσε στην εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος.
Παρά την παραπάνω έγκαιρη προειδοποίηση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας για τους κινδύνους που προέκυπταν από την απουσία Γεωτεχνικών Συμβούλων, το Υπουργείο, αντί να διορθώσει έγκαιρα και άμεσα τα προβλήματα που εντοπίστηκαν, προτίμησε την εύκολη λύση της απραξίας, γεγονός που οδήγησε εντέλει στη σημερινή ανακοίνωση ακύρωσης των προγραμμάτων αυτών.
Παραμένοντας ακόμη τα ερωτήματα για την απόφαση που οδήγησε στην αφαίρεση των Γεωτεχνικών Συμβούλων από τις προσκλήσεις των εν λόγω προγραμμάτων, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. τονίζει τη μεγάλη σημασία που έχουν τα προγράμματα Βιολογικής Κτηνοτροφίας & Μελισσοκομίας τόσο στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων όσο και στην προστασία του περιβάλλοντος και αναμένει τις άμεσες διορθωτικές κινήσεις από πλευράς Υπ.Α.Α.Τ..
Ως Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, δηλώνουμε ότι είμαστε στη διάθεση του Υπουργείου για να βοηθήσουμε στην αναθεώρηση του σχετικού θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, ώστε να υπάρξει η κατά το δυνατόν ταχύτερη επαναπροκήρυξή τους και να διασωθεί έτσι η Βιολογική Κτηνοτροφία & Μελισσοκομία και ευελπιστούμε στην τήρηση της υπόσχεσης του κ. Υπουργού ότι στα νέα προγράμματα θα υπάρχει η πρόβλεψη για τη συμμετοχή και αξιοποίηση των Γεωτεχνικών Συμβούλων.
Από το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας
ΠΑΛΙΟΤΕΡΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΕΩΤΕΕ ΠΡΟΣ Κ.ΤΣΙΑΡΑ
| ΘΕΜΑ: «Αίτημα άμεσης τροποποίησης της 1ης Πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-70-2.1 (Βιολογική Γεωργία και Κτηνοτροφία)» |
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Με αφορμή την έκδοση της υπ’ αριθ. 123680/13-5-2025 1ης Πρόσκλησης για την Υποβολή Αιτήσεων Στήριξης της Παρέμβασης Π3-70-2.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)», σύμφωνα με το άρθρο 70 «Περιβαλλοντικές, κλιματικές και άλλες δεσμεύσεις διαχείρισης» του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027, θα θέλαμε να εκφράσουμε την έκπληξη και έντονη διαμαρτυρία μας για τη μη συμπερίληψη και συμμετοχή Γεωπόνων Συμβούλων σε αυτή.
Τονίζουμε ότι σε όλες τις προσκλήσεις που αφορούσαν τα προγράμματα Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου περιλαμβανόταν στις δεσμεύσεις των δικαιούχων η υποχρέωση να καλύπτονται από νόμιμη, κατ’ έτος σύμβαση με σύμβουλο του κλάδου ΠΕ Γεωπόνων μέλους του Επιμελητηρίου (ή ΤΕ Τεχνολόγων Γεωπονίας) καθώς, ορθά, είναι όχι μόνο επιβεβλημένη αλλά και απαραίτητη η επιστημονική και τεχνική υποστήριξη των δικαιούχων σε θέματα που έχουν να κάνουν με την ορθή εφαρμογή των απαιτήσεων της Παρέμβασης καθώς και της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας για τη βιολογική παραγωγή.
Επισημαίνουμε κατ’ αρχάς ότι η συγκεκριμένη παράλειψη είναι αντίθετη με τις υπάρχουσες διατάξεις των άρθρων 8 και 12 του Π.Δ. 344/2000 «Άσκηση του επαγγέλματος του γεωτεχνικού» (ΦΕΚ 297/Α/2000, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει) που προβλέπουν την ενασχόληση των Γεωπόνων (αλλά και των Κτηνιάτρων, στην περίπτωση της Βιολογικής Κτηνοτροφίας) με την παροχή υπηρεσιών συμβούλου στην κατάρτιση και εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων που αφορούν τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία.
Πέραν όμως των παραπάνω, η απουσία Γεωτεχνικού Συμβούλου είναι παντελώς ακατανόητη και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη στρατηγική επιλογή που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια από την Ελληνική πολιτεία, για στροφή σε γεωργικά προϊόντα τα οποία αναδεικνύουν την ποιότητα και παράλληλα σέβονται και προστατεύουν το περιβάλλον. Τονίζουμε ότι οι παρεμβάσεις που αφορούν τη Βιολογική Γεωργία και τη Βιολογική Κτηνοτροφία είναι η κορωνίδα των παρεμβάσεων για τη δημιουργία ενός ποιοτικότερου προϊόντος, το οποίο θα έχει υψηλή προστιθέμενη αξία. Η παντελής έλλειψη του Γεωτεχνικού Συμβούλου από την Παρέμβαση είναι τροχοπέδη στην προσπάθεια αυτή, αφού αφαιρεί τη δυνατότητα συνύπαρξης της γνώσης που κατέχουν οι γεωτεχνικοί με την εμπειρία και το μεράκι των παραγωγών. Χωρίς γνώση και ενσωμάτωση καλών νέων πρακτικών δεν μπορούμε να οδηγηθούμε σε αναβάθμιση του καλλιεργούμενου προϊόντος.
Σε περίπτωση που το Υπουργείο πιστεύει ότι με την αφαίρεση αυτή θα επιτευχθεί μείωση του κόστους υλοποίησης της Παρέμβασης και εξοικονόμηση χρημάτων για τους παραγωγούς, θέλουμε να τονίσουμε ότι ο παραγωγός ευνοείται πολλαπλώς από την ύπαρξη Γεωτεχνικού Συμβούλου, αφού καταθέτει πληρέστερα επιχειρησιακά σχέδια εξοικονομώντας χρόνο και χρήμα ενώ, παράλληλα, κερδίζει περισσότερα χρήματα και από το τελικό αναβαθμισμένο προϊόν.
Χωρίς την ύπαρξη Γεωτεχνικού Συμβούλου είναι πολύ δύσκολη η τήρηση φακέλου από το δικαιούχο και η διατήρηση της πληρότητας αυτού για 3 έτη. Ταυτόχρονα, η Παρέμβαση υποχρεώνει τον παραγωγό σε πληθώρα διοικητικών και άλλων υποχρεώσεων και δεσμεύσεων, οι οποίες είναι δύσκολο αν όχι αδύνατον να τηρηθούν από τους νέους βιοκαλλιεργητές χωρίς την καθοδήγηση και τη συνδρομή ενός συμβούλου. Μάλιστα η μη τήρηση όλων αυτών των δεσμεύσεων και υποχρεώσεων συνεπάγεται πρόστιμα και άλλες ποινές.
Επιπρόσθετα, η απουσία επίσημου τεχνικού συμβούλου είναι σίγουρο ότι θα οδηγήσει τους παραγωγούς, λόγω της πολυπλοκότητας των διατάξεων και των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν, στη χρησιμοποίηση άτυπων συμβούλων οι οποίοι μάλιστα είναι πολύ πιθανό να μην διαθέτουν την απαιτούμενη επιστημονική και επαγγελματική επάρκεια για την παροχή των κατάλληλων συμβουλών, κάτι που θα οδηγήσει σε καθυστερήσεις, επιβαρύνσεις και, πιθανόν, την τελική απένταξή τους.
Για όλους τους παραπάνω λόγους πιστεύουμε ακράδαντα ότι επιβάλλεται, όπως και στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο, να προβλεφθεί η ύπαρξη του Γεωτεχνικού Συμβούλου (Γεωπόνου, αλλά και Κτηνίατρου στην περίπτωση της Βιολογικής Κτηνοτροφίας, όπως έχει επανειλημμένα ζητήσει το ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), διαφορετικά πολύ δύσκολα θα μπορέσει ένας παραγωγός, χωρίς καθοδήγηση και συμβουλές, να μπει και να παραμείνει στο πρόγραμμα της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας χωρίς κυρώσεις και, ακόμα πιο δύσκολα, να επιτύχει αναβάθμιση του παραγόμενου από αυτόν προϊόντος.
Αναμένοντας την άμεση παρέμβασή σας ώστε να τροποποιηθεί η προαναφερθείσα Πρόσκληση με την πρόβλεψη συμμετοχής Γεωτεχνικού Συμβούλου σε αυτή και επισημαίνοντας ότι, σε αντίθετη περίπτωση, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο θα εξαντλήσει κάθε πρόσφορο μέσο για την προάσπιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των μελών του αλλά και την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση της Παρέμβασης και τη διασφάλιση, εν γένει της βιολογικής παραγωγής στη χώρα μας, παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε σχετική παραπέρα πληροφορία, διευκρίνιση και συνεργασία.
Με εκτίμηση,
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε.
Μενέλαος Δ. Γαρδικιώτης
Ανακοίνωση ΠΟΓΕΔΥ για τα βιολογικά
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) καταγγέλλει με τον πλέον κατηγορηματικό και σαφή τρόπο ότι η χθεσινή απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας & μελισσοκομίας και το «πάγωμα» των ενισχύσεων δεν αποτελεί καμία «εξυγίανση», αλλά την επίσημη ομολογία μιας αποτυχίας που ήταν πλήρως προβλέψιμη.
Η πραγματικότητα είναι ωμή και δεν επιδέχεται καμία ωραιοποίηση: επί χρόνια, και ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, στο πεδίο των «βιολογικών» δεν υπήρχε ούτε σοβαρός σχεδιασμός, ούτε συνέπεια, ούτε ουσιαστικός έλεγχος. Υπήρχε ένα διαρκές διοικητικό χάος με πρόχειρες και αλλοπρόσαλλές πολιτικές παρεμβάσεις.
Τα ίδια τα στοιχεία που επικαλείται σήμερα το Υπουργείο συνιστούν την πιο ηχηρή αυτοκαταγγελία. Όταν πάνω από το 55% των ελεγχόμενων παραγωγών είτε εμφανίζει σοβαρά ευρήματα είτε αποχωρεί υπό τον φόβο ελέγχων, όταν οι αιτήσεις ξεπερνούν τον προϋπολογισμό σε εξωπραγματικά ποσοστά και όταν καταγράφεται ανεξέλεγκτη αύξηση συμμετοχών χωρίς κανένα φίλτρο, τότε δεν μιλάμε για αρρυθμίες αλλά για πλήρη αποτυχία και ένα σύστημα που κατέρρευσε.
Η ΠΟΓΕΔΥ είχε προειδοποιήσει εγκαίρως με επτά τουλάχιστον έγγραφα και δελτία τύπου μέσα στο 2025 και έλεγε ότι η απουσία γεωτεχνικών-γεωργικών συμβούλων, η υποστελέχωση των υπηρεσιών και η έλλειψη σχεδιασμού θα οδηγούσαν μαθηματικά σε εκτροχιασμό. Το Υπουργείο γνώριζε και επέλεξε να αγνοήσει.
Αντί για έγκαιρη διόρθωση, είχαμε καθυστερήσεις, πρόχειρες παρεμβάσεις και τελικά ελέγχους της τελευταίας στιγμής, με υπηρεσίες υπερφορτωμένες και χωρίς καθοδήγηση. Δημιουργήθηκε ένα σύστημα χωρίς λογοδοσία και χωρίς σαφείς αρμοδιότητες.
Η σημερινή επιλογή της ακύρωσης των προγραμμάτων αποτελεί την πιο εύκολη και ταυτόχρονα πιο άδικη λύση. Διότι μαζί με τους επιτήδειους τιμωρούνται πρώτα και κύρια οι έντιμοι παραγωγοί που επένδυσαν, συμμορφώθηκαν και ανέμεναν στήριξη, αλλά και οι σωστοί επαγγελματίες του χώρου (ιδιώτες γεωτεχνικοί και πιστοποιητικοί οργανισμοί).
Ένα σαθρό σύστημα που το δημιούργησε ή τουλάχιστον το ανέχτηκε το ίδιο το υπουργείο – και τώρα το πληρώνουν οι σωστοί.
Η ΠΟΓΕΔΥ απαιτεί άμεση στήριξη των παραγωγών, απόδοση ευθυνών και πλήρη επανασχεδιασμό του πλαισίου με ουσιαστικό ρόλο των δημόσιων γεωτεχνικών υπηρεσιών και των γεωργικών συμβούλων.
Το έχουμε πει πολλές φορές και το λέμε και τώρα ξανά να αναδημιουργηθεί ένα ενιαίο, δυνατό και στελεχωμένο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης από το Ορμένιο του Έβρου μέχρι τα Βατσιανά της Γαύδου.
Καταληκτικά, η ΠΟΓΕΔΥ δεν θα επιτρέψει να παρουσιαστεί ως μεταρρύθμιση ένα προφανές διοικητικό και πολιτικό ναυάγιο. Όταν για χρόνια «στα βιολογικά γινόταν του Κουτρούλη ο Γάμος», η κατάληξη δεν μπορεί παρά να είναι ένα ηχηρό φιάσκο.
