Η συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα κράτη της Mercosur δημιουργεί νέα δεδομένα για τον ευρωπαϊκό και κατ’ επέκταση τον ελληνικό αγροτικό κόσμο. Για το λόγο αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων των αγροτών και των μπλόκων. Τι ισχύει, όμως, τελικά; Είναι καλή ή κακή η συμφωνία; Ποια προϊόντα επηρεάζονται και ποια θα είναι η επίπτωση στις τιμές για τους καταναλωτές;
Ζητήσαμε τη γνώμη του προέδρου του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Μενέλαου Γαρδικιώτη, ο οποίος συνιστά… ψυχραιμία, αλλά παράλληλα δίνει δίκιο στους αγρότες που ζητούν μία ολοκληρωμένη αγροτική πολιτική, που στην πραγματικότητα είναι απούσα από τη χώρα μας εδώ και χρόνια.
Ποια προϊόντα και ποιες περιοχές επηρεάζονται από το νέο εμπορικό πλαίσιο
Αρχικά, ο κ. Γαρδικιώτης αναφέρει στο R ότι προϊόντα όπως το ρύζι, τα σιτηρά και τα πορτοκάλια θα εκτεθούν, καθώς σε αυτά υπάρχει μεγάλη παραγωγή τόσο στη Βραζιλία όσο και στην Αργεντινή. Σε αυτό το επίπεδο η Ελλάδα δεν μπορεί να τις ανταγωνιστεί, κυρίως λόγω του φθηνού εργατικού δυναμικού που διαθέτουν. Αυτή η πραγματικότητα φέρνει προκλήσεις σε περιοχές όπως η Αργολίδα, η Σπάρτη και η Άρτα, όσον αφορά τα πορτοκάλια, στον κάμπο Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης για τα ρύζια και τα σιτηρά, αλλά και στην Ήπειρο και την Εύβοια που παράγουν πουλερικά προϊόντα. Επίσης, υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί και το λάδι – που σε πρώτη φάση θεωρείται προστατευόμενο προϊόν – καθώς σε αυτόν τον κλάδο είναι ισχυρή η Αργεντινή.
Το διαχρονικό ζήτημα της ανταγωνιστικότητας
Από ανθρώπους του κλάδου αλλά και πολιτικούς διατυπώνεται η άποψη ότι η συμφωνία διαστρεβλώνει τον ανταγωνισμό. Θέσαμε το ερώτημα στον κ. Γαρδικιώτη, ο οποίος τονίζει ότι το ζήτημα δεν είναι καινούριο. Οι αγρότες ανησυχούν ήδη λόγω των πιέσεων που δέχονται από παράνομες «ελληνοποιήσεις» προϊόντων. Το κύριο ζήτημα είναι συνεπώς να λειτουργήσουν οι κατάλληλοι ελεγκτικοί μηχανισμοί. «Δεν εμποδίζει η Mercosur τους ελέγχους. Μας εμποδίζει η πολιτική που ασκούμε», σχολιάζει χαρακτηριστικά.
Ευκαιρία για την Ελλάδα η Mercosur, αλλά με προϋποθέσεις
Από την άλλη πλευρά, εκφράζεται η άποψη ότι η συμφωνία μπορεί υπό προϋποθέσεις να δημιουργήσει νέες επενδυτικές ευκαιρίες και τόνωση των ελληνικών εξαγωγών. Ο κ. Γαρδικιώτης επισημαίνει ότι το κύριο ζητούμενο έχει να κάνει με τη μετάβαση από την low cost παραγωγή στην ανάδειξη της ποιότητας των προϊόντων μας, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι η Ελλάδα κατέχει τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα σε ολόκληρη την ΕΕ. Εξηγεί ότι χρειάζεται να στηθούν ισχυρά brand name, προωθώντας παραδοσιακά μας προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας, καθώς σε αυτά τα κράτη της Mercosur δεν μπορούν να μας ανταγωνιστούν. Ο κ. Γαρδικιώτης εκτιμά ότι, σε περίπτωση που η αγροτική πολιτική της χώρας κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση, η Mercosur θα μπορέσει να αποτελέσει ευκαιρία για τον ελληνικό αγροτικό κλάδο.
Απαιτούνται ισχυροί ελεγκτικοί μηχανισμοί
Στο ερώτημα αν η Mercosur θα έχει οφέλη στην τσέπη του καταναλωτή ο κ. Γαρδικιώτης εκτιμά ότι ενδέχεται να υπάρξει μία αποκλιμάκωση, αλλά μόνο σε χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, τα οποία δεν θα έχουν την ίδια διατροφική αξία με αυτά που συνηθίζει να παράγει η χώρα μας. Κι εδώ τίθεται και πάλι το θέμα ισχυρών ελεγκτικών μηχανισμών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Γαρδικιώτης προσθέτει ότι τα κράτη της Mercosur εξάγουν ήδη στις ΗΠΑ και στον Καναδά, όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι αρκετά ισχυροί.
Να υπηρετηθούν μακροπρόθεσμες πολιτικές
Από τη συζήτηση με τον πρόεδρο του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου προκύπτει εμφανώς ότι η συμφωνία της Mercosur έχει αντίκτυπο στο μέλλον της αγροτικής οικονομίας και της υπαίθρου γενικότερα. Ήδη οι αγρότες πιέζονται έντονα από την κλιματική κρίση και ενδέχεται να αναγκαστούν να αλλάξουν καλλιέργειες. Ο κ. Γαρδικιώτης, ωστόσο, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για κάτι πολύ ευρύτερο:
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η εγκατάλειψη. Οι εξελίξεις έρχονται πιο γρήγορα από ό,τι περιμέναμε. Και σε αυτό θα πρέπει να εστιάσουμε. Να σχεδιάσουμε την αγροτική πολιτική διακομματικά. Και να την υπηρετήσουμε μακροπρόθεσμα. Οι πόροι μέσω της ΚΑΠ – η βάση μας – πρέπει στοχευμένα να στραφούν προς την πολιτική που θα αποφασίσουμε και να μη αλλάζει αυτή όταν αλλάζει η κυβέρνηση. Στην προηγούμενη ΚΑΠ αποτύχαμε. Φτιάξαμε στρατηγικό σχέδιο ως χώρα, αλλά ούτε καν αυτό δεν υπηρετήσαμε».
Η συζήτηση που δεν έγινε και το ζήτημα της βιωσιμότητας
Όσον αφορά την απουσία της εμπορικής συμφωνίας από τον δημόσιο διάλογο, όσο εκείνη διαμορφωνόταν, σχολιάζει:
«Το ζήτημα αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την αγροτική πολιτική. Η διαπραγμάτευση της συμφωνίας διήρκεσε 20 χρόνια, διάστημα στο οποίο η χώρα θα έπρεπε να έχει προετοιμαστεί και να έχει επεξεργαστεί σενάρια μακροπρόθεσμου ορίζοντα. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στη Λατινική Αμερική, αλλά επεκτείνεται και στην Ασία, όπου χώρες όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές δημιουργούν ισχυρό ανταγωνισμό, για παράδειγμα στον τομέα του ρυζιού».
Και ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου καταλήγει εκτιμώντας πως:
«Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελλάδα όφειλε να έχει χαράξει μια σαφή πολιτική βιώσιμης γεωργίας. Αυτό επισημαίνουν και οι ίδιοι οι αγρότες. Η υφιστάμενη αγροτική πολιτική δεν αναδεικνύει τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα ούτε αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα μειονεκτήματα που σχετίζονται με τον μικρό κλήρο και τα διαρθρωτικά προβλήματα, τα οποία δεν μπορούν εύκολα να επιλυθούν. Στην ελληνική γεωργία πρέπει να σχεδιάσουμε και να πούμε αλήθειες, ανεξαρτήτως αν κάποιοι θα δυσαρεστηθούν. Σε κάθε περίπτωση, η γεωργία χαμηλού κόστους, που κυριαρχεί σήμερα, δεν θα οδηγήσει στη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα».
Πηγή: Γιώργος Ραπτόπουλος-reporter.gr
