Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου, 2021

Προβλήματα και κίνδυνοι για το εθνικό ηλεκτρονικό μελισσοκομικό μητρώο

Το κώδωνα του κινδύνου κρούει για την μελισσοκομία και την εφαρμογή του μητρώου με επιστολή του προς την κα Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Φωτεινή Αραμπατζή το ΓΕΩΤΕΕ παράρτημα Κεντρικής Μακεδονίας. Αναλυτικότερα αναφέρει:

Θέμα: «Προβλήματα και κίνδυνοι που προκύπτουν από την εφαρμογή των θεσπισθέντων διατάξεων για το εθνικό ηλεκτρονικό μελισσοκομικό μητρώο»

Αξιότιμη κ. Υφυπουργέ,

Στην Κεντρική Μακεδονία καταγράφεται σχεδόν το ένα πέμπτο των κυψελών της Ελλάδας σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Υπουργείου σας, ενώ μόνο στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής παράγεται το ένα δέκατο του μελιού της χώρας. Γι΄ αυτό και η θέσπιση του Εθνικού Ηλεκτρονικού Μελισσοκομικού Μητρώου με τη με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στα μέλη μας (στο Παράρτημά μας είναι εγγεγραμμένοι 9.000 γεωτεχνικοί επιστήμονες), αλλά και απογοήτευση με έκδηλη ανησυχία για αρκετές από τις διατάξεις του.

Συγκεκριμένα, στην εν λόγω ΥΑ παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις από την ευρωπαϊκή νομοθεσία που πέραν της αμφίβολης νομιμότητάς τους είναι και δυσμενέστερες για τα ελληνικά συμφέροντα, πρωτόγνωρες εξοντωτικές διατάξεις για τη μελισσοκομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, ανέφικτες ελεγκτικές διαδικασίες για τις αρμόδιες υπηρεσίες, λανθασμένες ή άδικες διατάξεις για τις εφαρμοζόμενες μελισσοκομικές πρακτικές και άλλες προβληματικές διατάξεις, όπως περιγράφονται παρακάτω:

  1. Ο ορισμός της κυψέλης στην ευρωπαϊκή νομοθεσία βρίσκεται στον Καν. (ΕΕ) 1366/2015 της Επιτροπής που αφορά στα μελισσοκομικά προγράμματα και συγκεκριμένα στο άρθρο 1: «ως “κυψέλη” νοείται η μονάδα που περιλαμβάνει αποικία μελισσών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή μελιού, άλλων μελισσοκομικών προϊόντων ή γενετικό υλικό των μελισσών, και όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την επιβίωσή της», ενώ στα άρθρα 2 και 3 εξειδικεύεται ο όρος της επιβίωσης ως «κυψέλες που είναι έτοιμες για διαχείμαση στην επικράτειά τους». Συνεπώς, οι πρόσθετες έννοιες του “εμβρυοθαλάμου”, του “μελιτοθαλάμου” και της “παραφυάδας”, καθώς και οι δύο διαφορετικοί ορισμοί περί “κυψέλης” και “κατεχόμενης κυψέλης” που θεσπίστηκαν για πρώτη φορά στο άρθρο 2 της ΥΑ με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) και απουσιάζουν από τον ευρωπαϊκό ορισμό, πέραν του ότι δεν μπορούν να κατισχύσουν ενός ορισμού με ισχύ Ευρωπαϊκού Κανονισμού, δημιουργούν προϋποθέσεις παρερμηνείας στο τι ορίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση ως κυψέλη και μειώνουν τεχνητά και αδικαιολόγητα τον αριθμό των κυψελών στην Ελλάδα. Ειδικότερα, στην ανωτέρω ΥΑ, ως κατεχόμενη κυψέλη ορίζεται το μελίσσι με πληθυσμό άνω των πέντε (5) πλαισίων και ως παραφυάδα το μελίσσι με πληθυσμό δύο (2) έως τεσσάρων (4) πλαισίων, αλλά σε πολλές νότιες περιοχές της χώρας και σε αρκετές βόρειες περιοχές, μελίσσια με τρία (3) – τέσσερα (4) πλαίσια πληθυσμού και τον κατάλληλο χειρισμό, μπορούν να διαχειμάσουν και συνεπώς θα πρέπει να δηλωθούν ως κυψέλες και όχι ως παραφυάδες σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό ορισμό. Η αυθαίρετη και λανθασμένη αυτή αλλαγή του ορισμού θα έχει ως αποτέλεσμα να δηλωθούν από την Ελλάδα λιγότερες κυψέλες στην ΕΕ από όσες πραγματικά δικαιούται και συνεπώς να εισπραχθούν και λιγότερες οικονομικές ενισχύσεις από την ΕΕ, οι οποίες συνδέονται με τον αριθμό των κυψελών (άρθρα 3 και 4 του Καν. (ΕΕ) 1366/2015 της Επιτροπής). Επίσης, η προσθήκη των εννοιών “πλαίσια – κηρήθρες με κελιά γεμάτα γύρη” και “πλαίσια με κελιά με σφραγισμένο μέλι” στον ορισμό της κατεχόμενης κυψέλης της ελληνικής ΥΑ είναι άστοχες, καθώς υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες οι κηρήθρες με αποθηκευμένη γύρη και σφραγισμένο μέλι απουσιάζουν, ενώ η πρόσθετη υποχρέωση του “υγιούς γόνου” στον ίδιο ορισμό μπορεί να δημιουργήσει πολλά προβλήματα λόγω του πλήθους των ενδημικών ασθενειών στα μελίσσια (βαρρόωση, νοσεμίαση, σηψιγονίες κ.α.).
  2. Αδιανόητη είναι, επίσης, η μείωση της χρονικής περιόδου της ετήσιας δήλωσης των κατεχόμενων κυψελών των ενεργών μελισσοκόμων στην περίοδο από 1η Σεπτεμβρίου μέχρι την 20η Οκτωβρίου (άρθρο  7, παρ. 4 της με αρ. 140/106513/2021 – ΦΕΚ Β΄ 1560 ΥΑ) σε σχέση με όσα καθορίζονται στο άρθρο 2 του Καν. (ΕΕ) 1366/2015 της Επιτροπής: «Τα κράτη μέλη που υποβάλλουν εθνικά προγράμματα για τον τομέα της μελισσοκομίας, όπως αναφέρεται στο άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 (εφεξής «μελισσοκομικά προγράμματα») πρέπει να έχουν μια αξιόπιστη μέθοδο για τον καθορισμό, μεταξύ της 1ης Σεπτεμβρίου και της 31ης Δεκεμβρίου κάθε έτους, του αριθμού των κυψελών που είναι έτοιμες για διαχείμαση στην επικράτειά τους». Πέραν του γεγονότος ότι δεν μπορεί να υπερισχύσει νομικά ο ελληνικὀς καθορισμός της περιόδου των δηλώσεων του αντίστοιχου ευρωπαϊκού, η μείωση του χρόνου δήλωσης από τέσσερεις (4) μήνες σε λιγότερο από δύο (2) μήνες θα έχει ως αποτέλεσμα την μείωση του αριθμού των δηλωμένων κυψελών στην Ελλάδα με αντίστοιχη μείωση των οικονομικών ενισχύσεων στα μελισσοκομικά προγράμματα.
  3. Στο άρθρο 5 της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ καταγράφονται ως προνόμια του ενεργού μελισσοκόμου, όλη η μελισσοκομική δραστηριότητα και όλα τα σχετικά δικαιώματα που προκύπτουν από την εξάσκηση αυτής σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όπως η τυποποίηση, συσκευασία και εμπορία του μελιού και των λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων, η άμεση πώληση στον τελικό καταναλωτή ή στα καταστήματα λιανικής πώλησης, η άδεια παραγωγού στις λαϊκές, η οικοτεχνική παρασκευή προϊόντων μελιού, η μεταφορά των κατεχομένων κυψελών και κάθε υλικού που είναι απαραίτητο για την άσκηση της μελισσοκομικής δραστηριότητας, η απόκτηση μελισσοκομικού φορτηγού ιδιωτικής χρήσης (ΦΙΧ), η διατήρηση αγροτικής – μελισσοκομικής αποθήκης, η δυνατότητα ένταξης στις δράσεις του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, η ασφάλιση στον ΕΛΓΑ κ.α. Σύμφωνα, όμως, με την δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου, ο ενεργός μελισσοκόμος χάνει όλα τα προνόμια σε περίπτωση επιβολής κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 11 της εν λόγω ΥΑ. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 11 της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ προβλέπεται ότι εάν ο μελισσοκόμος δεν συνυπογράφει το πρακτικό ελέγχου κατά την αίτηση εγγραφής του στο Μητρώο (άρθρο 11, παρ 1, εδ. α΄) ή δεν υποβάλλει την ετήσια δήλωση (από 1-9 έως 20-10) κατεχομένων κυψελών (άρθρο 11, παρ. 2) ή η διαφορά μεταξύ ευρεθέντων και δηλωθέντων κυψελών είναι μεταξύ 10% και 30% (άρθρο 11, παρ. 3, εδ. β΄) επιβάλλεται σχετικό διοικητικό πρόστιμο και ταυτόχρονα παύει ο μελισσοκόμος να έχει όλα τα ανωτέρω προνόμια του άρθρου 5 για ένα (1) έτος, ενώ εάν ο μελισσοκόμος δεν συνυπογράφει το πρακτικό ελέγχου κατά τον έλεγχο εγγεγραμμένου στο Μητρώο (δηλ. ενεργού) μελισσοκόμου (άρθρο 11, παρ 1, εδ. β΄) ή η διαφορά μεταξύ ευρεθέντων και δηλωθέντων κυψελών είναι άνω του 30% (άρθρο 11, παρ. 3, εδ. γ΄) επιβάλλεται σχετικό διοικητικό πρόστιμο και ταυτόχρονα παύει ο μελισσοκόμος να έχει όλα τα ανωτέρω προνόμια του άρθρου 5 για δύο (2) έτη. Η επιβολή διοικητικών προστίμων είναι θεμιτή και έχει το ανάλογό της και σε άλλα καθεστώτα παραγωγής, αλλά η τιμωρία της διακοπής του επαγγέλματος του μελισσοκόμου για ένα και δύο έτη και μάλιστα για όλες σχεδόν τις παραβάσεις που περιγράφονται στην ΥΑ, είναι μία πρωτόγνωρη στην Ελλάδα πρόβλεψη που δεν έχει το ανάλογό της σε καμία επαγγελματική δραστηριότητα, είναι αδικαιολόγητη, άδικη, εξοντωτική για το μελισσοκόμο που ουσιαστικά πρέπει ή να παρανομήσει ή να εγκαταλείψει οριστικά το επάγγελμά του. Είναι και καταστροφική για την ελληνική μελισσοκομία, όχι μόνο γιατί θα μειώσει την ελληνική παραγωγή μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων, αλλά και γιατί η υποχρεωτική παραμονή των μελισσιών σε σταθερή θέση για ένα ή δύο έτη εγκυμονεί κινδύνους ασθενειών και αδυναμία μεταφοράς μελισσιών σε καλλιέργειες οι οποίες χρειάζονται την επικονίαση των μελισσών. Πρόκειται για παράλογες διατάξεις διωγμού της ελληνικής μελισσοκομίας που μόνο αλλότρια συμφέροντα θα εξυπηρετήσουν.
  4. Από τις προβλεπόμενες διατάξεις του άρθρου 9 της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ, όμως,προκύπτει και η παντελής άγνοια της υπηρεσιακής κατάστασης των Δ/νσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (Δ.Α.Ο.Κ.) των Περιφερειακών Ενοτήτων που ορίσθηκαν ως οι αρμόδιες αρχές εφαρμογής και ελέγχου του Εθνικού Ηλεκτρονικού Μελισσοκομικού Μητρώου. Προφανώς, αγνοείτε ότι από την ημέρα ίδρυσης των αιρετών Περιφερειών (1-1-2011) δεν έχει προσληφθεί, ούτε ένας γεωτεχνικός στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ παράλληλα μέχρι σήμερα συνταξιοδοτήθηκε η πλειοψηφία των γεωτεχνικών που υπηρετούσαν τότε. Η απαίτηση του άρθρου 9 της εν λόγω ΥΑ για διοικητικό έλεγχο στο 100% των αιτήσεων (με προθεσμία 10 ημερών σύμφωνα με το άρθρο 7, παρ. 4) και για επιτόπιο έλεγχο στο 30% περίπου των ενεργών μελισσοκόμων κάθε χρόνο και μάλιστα από διμελή κλιμάκια ελέγχου, είναι παντελώς ανέφικτη και ουτοπική, εάν αναλογιστούμε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 25.000 μελισσοκόμοι με περισσότερες από 1.600.000 κυψέλες και για παράδειγμα, στη Δ.Α.Ο.Κ. ΠΕ Χαλκιδικής, με το 10% της ελληνικής παραγωγής μελιού, εργάζονται συνολικά μόνο πέντε (5) γεωπόνοι και στα δύο (2) γεωπονικά Τμήματα για να εξυπηρετήσουν όλα τα υπηρεσιακά αντικείμενα της συνολικής νομοθεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των άλλων Υπουργείων… Και φυσικά, είναι άξιον απορίας ποια πρόβλεψη υπάρχει για την κάλυψη των οδοιπορικών εξόδων όλων αυτών των επιτόπιων ελέγχων στην περίπτωση που θα ήταν εφικτό να πραγματοποιηθούν (εάν δηλαδή με κάποιο «μαγικό» τρόπο πενταπλασιαζόταν ξαφνικά το προσωπικό των Δ.Α.Ο.Κ.). Συνεπώς, με την εφαρμογή της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ θα καταστούν αυτόματα παραβάτες των διατάξεών της και οι Έλληνες γεωτεχνικοί δημόσιοι υπάλληλοι που θα αδυνατούν να την εφαρμόσουν στην πράξη…
  5. Δυστυχώς, υπάρχει πλήθος μικρών ή μεγαλύτερων αστοχιών στις προβλέψεις της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ που δείχνουν άγνοια της μελισσοκομικής πρακτικής, όπως ο περιορισμός των αφεσμών στον απόλυτο αριθμό των πέντε (5) ανά έτος και ανά εκμετάλλευση (άρθρο 7, παρ. 8, εδ. γ΄) την στιγμή που υπάρχουν μελισσοκόμοι που πολλαπλασιάζουν τα μελίσσια τους παραδοσιακά με σμηνουργία και κατέχουν όχι μόνο πέντε (5), αλλά εκατοντάδες κυψέλες, η έλλειψη καθορισμού ημερομηνίας για την δήλωση της ετήσιας παραγωγής μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων και των στοιχείων των σχετικών συναλλαγών (άρθρο 7, παρ. 1, ενδεικτικά προτείνουμε την 31η Δεκεμβρίου), η πρακτικά ανεφάρμοστη προθεσμία των 15 ημερών για δήλωση ποσοστιαίων μεταβολών στα μελίσσια που συμβαίνουν σταδιακά κατά τη διάρκεια του έτους (άρθρο 7, παρ. 6, εδ. γ΄), οι αντιφατικές προβλέψεις για την υποχρέωση της ετήσιας δήλωσης των κατεχομένων κυψελών μεταξύ των παραγράφων 4, 6β και 11 του άρθρου 7 κ.α.

Από όλα τα ανωτέρω, γίνεται αντιληπτό πως από τις προβλέψεις της με αρ. 140/106513/2021 (ΦΕΚ Β΄ 1560) ΥΑ αναφύονται μείζονα ζητήματα τόσο νομικής υφής, όσο και ορθολογικής επιστημονικής και πρακτικής αντιμετώπισης των μελισσοκομικών θεμάτων, τα οποία καταστούν αναγκαία την άμεση κατάργηση της συγκεκριμένης Υπουργικής Απόφασης και την εκκίνηση ενός ουσιαστικού διαλόγου με τους μελισσοκομικούς και τους γεωτεχνικούς φορείς της χώρας – που προφανώς δεν έγινε ποτέ – ώστε να προκύψει μια νέα Υπουργική Απόφαση, η οποία θα προάγει την ορθή εφαρμογή ενός Εθνικού Ηλεκτρονικού Μελισσοκομικού Μητρώου.

Με τιμή,

Για την Διοικούσα Επιτροπή του Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε.

Ο Πρόεδρος Δρ. Αθανάσιος Σαρόπουλος

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -
- Διαφήμιση -

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ