Η Ελλάδα συνεχίζει να εμφανίζει χαμηλότερες τιμές στο τυπικό καλάθι του νοικοκυριού στα super market, σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ, για τον Ιανουάριο του 2026.
Σε σύγκριση τιμών σε συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων, σε ένα σημαντικό δείγμα πάνω από 6.000 τιμών προϊόντων και 48 διαφορετικές αλυσίδες super market σε 8 ξένες χώρες που εξετάστηκαν προκύπτει ότι αυτές έχουν ακριβότερο μέσο
καλάθι από την Ελλάδα κατά:
- 35,4% η Γερμανία
- 34,7% η Γαλλία
- 22,9% το Ηνωμένο Βασίλειο
- 16,6% η Ρουμανία
- 13,5% η Ιταλία
- 12,3% η Ισπανία
- 6,9% η Βουλγαρία
- 4,7% η Πορτογαλία
Ή ΕΙΚΟΝΑ ΧΩΡΙΣ ΦΠΑ
Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, καθώς με
εξαίρεση την Βουλγαρία, όλες οι άλλες χώρες έχουν ακόμη πιο ακριβό μέσο καλάθι
σε σχέση με την Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα κατά: - 43,0% η Γερμανία
- 42,7% η Γαλλία
- 31,2% το Ηνωμένο Βασίλειο
- 22,7% η Ρουμανία
- 21,5% η Ιταλία
- 21,5% η Ισπανία
- 7,4% η Πορτογαλία
- 3,1% η Βουλγαρία
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ
ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα
αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και την Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), την Γερμανία (7%) και την Ρουμανία (11% και 5%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμα και στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ με 13%, στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Ελάχιστα προϊόντα βρίσκονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό στις άλλες χώρες (π.χ. μωρομάντηλα).
Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, η οποία έχει σε όλα τα
είδη 20% ΦΠΑ.
Χαρακτηριστικό της επίδρασης του ΦΠΑ στις τελικές τιμές είναι το παράδειγμα της τιμής στο νωπό μοσχάρι. Η Ελλάδα έχει μία από τις χαμηλότερες τιμές ανάμεσα στις 9 χώρες (μόνο η Πορτογαλία και η Ρουμανία καταγράφουν χαμηλότερη τιμή), αλλά συγχρόνως έχει τον
δεύτερο υψηλότερο ΦΠΑ ανάμεσα στις 10 χώρες, καθώς μαζί με τη Ρουμανία έχει το
μοσχάρι στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ και όχι στον χαμηλό. Μόνο η Βουλγαρία το έχει
στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ.
ΦΠΑ συντελεστές
Η Ελλάδα καταγράφει με διαφορά τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών ανάμεσα στις 10 χώρες με 15,6%,ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7% (με πολλά προϊόντα στον χαμηλό συντελεστή), και τις περισσότερες χώρες να κινούνται στην περιοχή του 9-10%.
Σημειώνεται ότι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες είναι:
- Το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ
- Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης
- Το ύψος της φορολογίας
- Η αγροτική και βιομηχανική
παραγωγή - Οι καταναλωτικές συνήθειες (π.χ. η τάση για συσκευασμένα ή μη προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κλπ)
- Οι καιρικές συνθήκες και οι φυσικές καταστροφές λόγω της κλιματικής
αλλαγής - Το κόστος ενέργειας
- Το κόστος καυσίμων και γενικά μεταφορών
- Το μισθολογικό-εργασιακό κόστος
- Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη
- Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ)
- Το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη-δυνατότητα και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων
- Η αναλογία ανάμεσα στο οργανωμένο λιανεμπόριο και τα μικρά εξειδικευμένα σημεία πώλησης
- Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους
- Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία)
- Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα
- Η εποχικότητα της ζήτησης και της προσφοράς (π.χ. λόγω τουρισμού ή καιρικών συνθηκών)
ΠΗΓΗ: FNB DAILY-Μάκης Αποστόλου
