Σε αναλυτική κριτική, τονίζοντας τα αδύνατα σημεία προέβησαν οι γεωτεχνικοί του δημοσίου, διαμέσου του προέδρου τους κΝίκου Κακαβά.Αναλυτικότερα:
ΘΕΜΑ: Δηλώσεις του Προέδρου ΠΟΓΕΔΥ στα ΜΜΕ
Αποσπάσματα από τη συνέντευξη
Οι εξαγγελίες της Κυβέρνησης για τους αγρότες είναι το πολιτικό ευχέλαιο της Κυβέρνησης για τον αγροτικό τομέα διότι :
- Πακέτο με έντονο “μετά” (ΘΑ) και λιγότερο “τώρα”: κρίσιμες παρεμβάσεις (ρεύμα από 1/4/2026, πετρέλαιο πιθανόν από 1/11/2026) μετατίθενται χρονικά.
- Πολλά μέτρα είναι ανακατανομές ή μηχανισμοί, όχι καθαρή ενίσχυση εισοδήματος (160 εκατ. από αδιάθετα, δάνεια/μόχλευση).
- Ψηφιακή γραφειοκρατία της στήριξης: εφαρμογές, QR, διαλειτουργικότητες, έλεγχοι -ενώ ο αγρότης ζητά απλότητα, προβλεψιμότητα, ταχύτητα.
- Έλλειψη δομικής απάντησης στο “κόστος παραγωγής έναντι τιμή παραγωγού”: το πακέτο ακουμπά ενέργεια/καύσιμα, αλλά δεν πιάνει αποφασιστικά τη λειτουργία της αγοράς, τη διαπραγματευτική ισχύ, τους ελέγχους στην αλυσίδα αξίας και την πραγματική προστασία από αθέμιτες πρακτικές.
- Ελέγχους στα ελληνικά προϊόντα – Έλληνες παραγωγούς και όχι στα εισαγόμενα προϊόντα και στους εισαγωγείς.
Αναλυτικά :
1) Αγροτικό ρεύμα (τιμολόγιο ΓΑΙΑ – 8,5 λεπτά/kWh)
Τι ανακοινώθηκε: Παράταση του τιμολογίου ΓΑΙΑ από 1/4/2026 για δύο ακόμη έτη και τιμή 8,5 λεπτά/kWh για αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Αδύνατα σημεία
- Μεγάλη υστέρηση χρόνου: Η “αιχμή” ξεκινά 1η Απριλίου 2026. Όταν η πίεση είναι εδώ και τώρα (κόστος παραγωγής/ρευστότητα), η κυβέρνηση μεταθέτει το ουσιαστικό αποτέλεσμα στο μέλλον, ζητώντας ουσιαστικά “πίστωση χρόνου” χωρίς άμεση ανακούφιση.
- Κοινωνικά άδικο φίλτρο οφειλών: Η προϋπόθεση «χωρίς ληξιπρόθεσμες» αποκλείει ακριβώς τους πιο πιεσμένους παραγωγούς (όσους συσσώρευσαν οφειλές λόγω κρίσεων/ζημιών). Πολιτικά, αυτό λειτουργεί ως τιμωρητική στόχευση: “φθηνό ρεύμα στους τακτοποιημένους, ακριβό στους πληγέντες”.
- Κίνδυνος υποκατάστασης πολιτικής με εταιρική ρύθμιση: Η λύση περνά “μέσω ΔΕΗ” και όχι ως καθαρή δημόσια πολιτική κόστους ενέργειας. Αυτό αφήνει περιθώριο για αβεβαιότητα στους όρους, στη διάρκεια και στις εξαιρέσεις – δηλαδή ένα μέτρο που πολιτικά παρουσιάζεται ως σταθερό, αλλά πρακτικά εξαρτάται από εφαρμοστικές λεπτομέρειες.
2) Επιστροφή ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» με εφαρμογή (myDATA/QR)
Τι ανακοινώθηκε: Εφαρμογή στο κινητό που παράγει QR, για έκπτωση/επιστροφή ΕΦΚ “στην αντλία”, με διαλειτουργικότητα ΑΑΔΕ.
Κρίσιμη λεπτομέρεια εφαρμογής: Έχει αναφερθεί ότι η λειτουργία ξεκινά 1/11/2026 (μετά το νέο ΟΣΔΕ).
Αδύνατα σημεία
- Ουσιαστικά αναβάλλεται: Αν η έναρξη είναι 1/11/2026, τότε το μέτρο δεν απαντά στη σημερινή σύγκρουση εισροών – τιμών. Πολιτικά είναι “ανακοίνωση μηχανισμού”, όχι άμεση στήριξη.
- Ψηφιακός αποκλεισμός και διοικητικό βάρος: Προϋποθέτει smartphone, εφαρμογή, QR, σωστή τιμολόγηση στο πρατήριο, συμψηφισμούς. Δηλαδή μεταφέρει κόστος συμμόρφωσης στον αγρότη και δημιουργεί πεδίο αστοχιών / καθυστερήσεων.
- Ρίσκο τριβής στην αγορά καυσίμων: Αν οι πρατηριούχοι περιμένουν συμψηφισμούς / επιστροφές “σε σύντομα χρονικά διαστήματα”, οποιαδήποτε καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε απροθυμία, λάθη ή άτυπους αποκλεισμούς στην πράξη.
3) Αναδιανομή ~160 εκατ. ευρώ από αδιάθετη Βασική Ενίσχυση
Τι ανακοινώθηκε: ~160 εκατ. που “περισσεύουν” δεν επιστρέφονται στις Βρυξέλλες, διανέμονται: 80 εκατ. σε βαμβάκι / σιτάρι μέσω οικολογικών σχημάτων (με πιθανή ένταξη μηδικής) και 80 εκατ. στην κτηνοτροφία (40 βασική + 40 οικολογικά). Οι πληρωμές οικολογικών σχημάτων στο β’ τρίμηνο μετά ελέγχους.
Αδύνατα σημεία
- Δεν είναι “νέο χρήμα”: Πρόκειται για ανακατανομή αδιάθετων πόρων που συνδέονται με εκκρεμότητες / ελέγχους. Πολιτικά: η κυβέρνηση βαφτίζει “πακέτο στήριξης” κάτι που προκύπτει επειδή το σύστημα πληρωμών δεν απέδωσε ομαλά.
- Καθυστερήσεις και αβεβαιότητα: Η εξάρτηση από διοικητικούς / επιτόπιους ελέγχους μεταθέτει την ουσία στο β’ τρίμηνο, ενώ σήμερα ζητείται ρευστότητα.
- Στοχεύσεις που “μυρίζουν” διαχείριση δυσαρέσκειας: Η επιλογή συγκεκριμένων κλάδων (βαμβάκι / σιτάρι, κτηνοτροφία, πιθανώς μηδική) χωρίς συνολικό πλαίσιο αντιμετώπισης της στρέβλωσης εισροών-τιμών, δίνει πολιτικά την εικόνα “μοιράζουμε για να σβήσουμε μέτωπα”, όχι “διορθώνουμε δομή”.
4) Αλλαγές στον ΕΛΓΑ (100% αποζημίωση – χωρίς αύξηση εισφοράς, πλαφόν 200.000€)
Τι ανακοινώθηκε: Αποζημίωση ασφαλισμένων ζημιών στο 100% (από 80%) χωρίς αύξηση εισφοράς, παρακράτηση εισφοράς από τη βασική ενίσχυση σε δύο στάδια από τέλη 2026, αύξηση ανώτατου ορίου αποζημίωσης στα 200.000€ (από 70.000€), και “διάλογος” για β’ φάση.
Αδύνατα σημεία
- Δημοσιονομική / αναλογιστική αντίφαση: “Περισσότερα δίνουμε, ίδια εισφορά κρατάμε” απαιτεί είτε πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση είτε μετακύλιση σε καθυστερήσεις/περιορισμούς. Πολιτικά, είναι κλασική υπόσχεση υψηλής απήχησης που μπορεί να σκοντάψει στην πραγματικότητα εφαρμογής.
- Υποχρεωτικότητα μέσω παρακράτησης: Η παρακράτηση από τη βασική ενίσχυση (τέλη 2026) μπορεί να παρουσιαστεί ως “καθολική ασφάλιση”, αλλά πολιτικά είναι μείωση καθαρής ενίσχυσης και εργαλείο είσπραξης “από την πηγή”, χωρίς να απαντά στο βασικό: ταχύτητα εκτιμήσεων/πληρωμών.
- Αύξηση πλαφόν έως 200.000€: Ευνοεί δυσανάλογα μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Πολιτικά μπορεί να στηριχθεί η κριτική ότι “θωρακίζονται οι μεγάλοι” ενώ οι μικρομεσαίοι ζητούν πρωτίστως έγκαιρες, δίκαιες και απλές αποζημιώσεις.
5) “€3 δισ. επενδύσεις” και Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (350+ εκατ.)
Τι ανακοινώθηκε: Εκτίμηση επενδυτικής κινητοποίησης >€3 δισ. και νέο Ταμείο με αρχική δημόσια δαπάνη 160 εκατ., μόχλευση >350 εκατ., με εγγυήσεις, μικρά δάνεια / επιδότηση επιτοκίου και εργαλείο νέων γεωργών (δάνειο + μη επιστρεπτέα ενίσχυση + τεχνική στήριξη).
Αδύνατα σημεία
- Σύγχυση ρευστότητας με δανεισμό: Σε κρίση εισοδήματος, η απάντηση “πάρε δάνειο” δεν είναι στήριξη, είναι μεταφορά ρίσκου στον παραγωγό. Οι πιο πιεσμένοι δεν είναι βέβαιο ότι θα έχουν πρόσβαση ή βιώσιμη δυνατότητα αποπληρωμής.
- Κίνδυνος άνισης πρόσβασης: Τα χρηματοδοτικά εργαλεία ευνοούν όσους έχουν λογιστική/τεχνική υποστήριξη, εγγυήσεις, σχέδια, ικανότητα μόχλευσης – δηλαδή μεγαλύτερους και πιο οργανωμένους. Πολιτικά: “επενδυτικό αφήγημα” που μπορεί να αφήσει πίσω τη μικρομεσαία βάση.
6) Εθνικό σύστημα ιχνηλάτησης με barcode (Agro-Verify)
Τι ανακοινώθηκε: Μοναδικό barcode για ελληνικά προϊόντα “από το χωράφι στο ράφι” για έλεγχο προέλευσης/αγοράς.
Αδύνατα σημεία
- Σωστή ιδέα, αλλά το πρόβλημα είναι τα εισαγόμενα και όχι τα ελληνικά: Η ιχνηλάτηση αποδίδει μόνο αν συνοδευτεί από ενισχυμένους ελέγχους, διαλειτουργικότητα, κυρώσεις και πραγματική επιβολή. Αλλιώς κινδυνεύει να γίνει “ωραίο barcode” χωρίς πραγματική καταπολέμηση ελληνοποιήσεων.
ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ της ΠΟΓΕΔΥ
Ο Νίκος Κακαβάς
