Κομπόστα Ροδάκινο.
Βραχυπρόθεσμα … ευκαιρία, μακροπρόθεσμα … καμπανάκι.
Τι τρέχει;
Η Del Monte Foods έκλεισε το εργοστάσιό της στο Modesto της Καλιφόρνια στο πλαίσιο ευρύτερης αναδιάρθρωσης μετά από πτώχευση το 2025, χωρίς να βρεθεί αγοραστής για τις εγκαταστάσεις. Πρόκειται για ένα εργοστάσιο που επεξεργαζόταν πάνω από 74.000 τόνους ετησίως ροδάκινα (cling peaches) και αχλάδια. Για σύγκριση οι ελληνικές βιομηχανίες επεξεργάζονται 230.000 – 300.00 τόνους ροδάκινου για κονσερβοποίηση. Η Del Monte Foods κάλυπτε περίπου το 35% της παραγωγής cling peaches της Καλιφόρνιας. Ο μόνος μεγάλος μεταποιητής που απέμεινε στην Καλιφόρνια είναι ο συνεταιρισμός Pacific Coast Producers (PCP). Η PCP δεσμεύτηκε να αγοράσει μόνο 24.000 τόνους ροδάκινων. Αυτό αφήνει περίπου 50.000 τόνους (τα 2/3 της παραγωγής) χωρίς αγοραστή. Σε αντίθεση με τα 20ετή συμβόλαια που είχε η Del Monte, η PCP προσφέρει μόνο μονοετείς συμβάσεις. Δεν θέλει να αναλάβει το ρίσκο μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων σε μια αγορά με πτωτική ζήτηση για κονσερβοποιημένα φρούτα. Ακόμα κι αν ήθελε, η PCP δεν έχει την υποδομή (τις κονσερβοποιίες) για να επεξεργαστεί όλη την παραγωγή που περίσσεψε.
Θα μας επηρεάσει;
Η Del Monte Ελλάς (με το εργοστάσιο στον Πλατύκαμπο Λάρισας) ανήκει στον όμιλο Fresh Del Monte Produce, ο οποίος είναι διαφορετική και ανεξάρτητη εταιρεία από την αμερικανική Del Monte Foods που αντιμετωπίζει τα προβλήματα.
Η ελληνική θυγατρική λειτουργεί κανονικά και δεν επηρεάζεται από την πτώχευση ή το κλείσιμο των εργοστασίων στις ΗΠΑ.
Μάλιστα, η Fresh Del Monte πρόσφατα εξαγόρασε ορισμένα περιουσιακά στοιχεία της Del Monte Foods, γεγονός που δείχνει ότι η μητρική της ελληνικής εταιρείας είναι οικονομικά ισχυρή.
Δεν είναι “κακή είδηση για την Ελλάδα”. Είναι περισσότερο μια κρίση στις ΗΠΑ που μπορεί να γίνει ευκαιρία για ελληνικούς εξαγωγείς. Είναι όμως και ένα καμπανάκι για το μέλλον της κονσέρβας. Η αγορά φθίνει. Οι καταναλωτές προτιμούν τα κομμένα φρέσκα και τα κατεψυγμένα φρούτα. Αυτά τα brands εξαγόρασε και η μητρική Fresh Del Monte Produce.
Γίνονται κινήσεις από άλλους ανταγωνιστές να καλύψουν το κενό;
Οι άμεσες κινήσεις των ανταγωνιστών (κυρίως άλλων μεταποιητών) είναι περιορισμένες και όχι ιδιαίτερα επιθετικές προς το παρόν.
Φαίνεται ότι η αγορά είναι σε φάση διαχείρισης της κρίσης και όχι επεκτατικής κίνησης. Δεν υπάρχουν αναφορές ότι κάποιος μεγάλος ανταγωνιστής (π.χ. από Λατινική Αμερική ή Ευρώπη) εκμεταλλεύεται το κενό για να αυξήσει τις εξαγωγές του στις ΗΠΑ.
Άλλες αλληλεπιδράσεις;
Ναι! Η πολιτική λύση που προωθείται είναι η ενίσχυση της εκρίζωσης των ροδακινιών και να στραφούν σε άλλες καλλιέργειες. Ποιές καλλιέργειες; Που θα μετατοπιστεί η πίεση;
– Η πιο κλασική μετατόπιση στην Καλιφόρνια τα τελευταία χρόνια είναι προς τους “Ξηρούς Καρπούς” (Αμύγδαλα και Φιστίκια) γιατί απαιτούν λιγότερα εργατικά χέρια σε σχέση με τη συγκομιδή φρούτων για κονσερβοποίηση.
– Πολλοί παραγωγοί, απογοητευμένοι από την αστάθεια των τιμών των τροφίμων, επιλέγουν να αποσύρουν τη γη από τη διατροφική αλυσίδα. Ειδικά στην Καλιφόρνια, η μετατροπή καλλιεργήσιμης γης σε φωτοβολταϊκά πάρκα είναι μια “σίγουρη” εισοδηματική λύση.
– Γεωγραφική Μετατόπιση προς το “Νότιο Ημισφαίριο”
Το κεφάλαιο (οι μεγάλες εταιρείες) δεν χάνεται, απλώς αλλάζει τοποθεσία. Οι ανταγωνιστές μας στο νότιο ημισφαίριο (Χιλή και Νότια Αφρική) είναι οι πρώτοι που θα επενδύσουν για να καλύψουν το κενό της Καλιφόρνια στην παγκόσμια αγορά. Αν οι ΗΠΑ σταματήσουν να παράγουν δικό τους ροδάκινο, η Χιλή θα προσπαθήσει να γίνει ο κύριος προμηθευτής τους, ανταγωνιζόμενη άμεσα την Ελλάδα.
Toυ Χρήστο Γιαννακάκη
