Σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια αγροδιατροφική αλυσίδα επισημαίνει ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη παρατεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε «καταστροφή». Σύμφωνα με την ανάλυση, το 20% έως 45% των εξαγωγών βασικών αγροτικών εισροών εξαρτάται από τη διέλευση μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού. Η διακοπή της ροής λιπασμάτων και άλλων κρίσιμων εφοδίων ενδέχεται να αναγκάσει τους αγρότες να περιορίσουν τη χρήση τους, με άμεση συνέπεια τη μείωση των αποδόσεων από φέτος και έως το 2027.
Αυτό, με τη σειρά του, αναμένεται να ενισχύσει τις τιμές των αγροτικών προϊόντων και τον πληθωρισμό τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους ενέργειας επιβαρύνει ήδη την εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ η Μέση Ανατολή καλύπτει περίπου το 40% των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων. Αν και οι τιμές τροφίμων τον Μάρτιο διατηρήθηκαν συγκρατημένες λόγω επαρκών αποθεμάτων, ο FAO εκτιμά ότι οι πιέσεις θα ενταθούν από τον Απρίλιο και ιδίως τον Μάιο, όταν λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για τις καλλιέργειες. Την ίδια στιγμή, ενισχύονται οι ανησυχίες για στροφή σε βιοκαύσιμα εις βάρος της παραγωγής τροφίμων, ενώ διεθνείς οργανισμοί καλούν τις κυβερνήσεις να αποφύγουν περιορισμούς στις εξαγωγές και να στηρίξουν τις ευάλωτες οικονομίες.
.Ο FAO προέτρεψε όλες τις χώρες να εξετάσουν προσεκτικά τις εντολές για τα βιοκαύσιμα και κυρίως να αποφύγουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές ενέργειας και λιπασμάτων.Εάν η αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ δεν τερματιστεί γρήγορα, θα πρέπει να εξεταστούν προληπτικές ενέργειες, ιδίως ζητώντας από πολυμερείς οργανισμούς να παράσχουν χρηματοδότηση σε χώρες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρόσβαση σε βασικές εισροές λιπασμάτων δεδομένου ότι η φύτευσή τους έχει ξεκινήσει.
Βασικά συμπεράσματα
Οι εξαγωγές μεταξύ 20% και 45% των βασικών αγροδιατροφικών εισροών βασίζονται στη θαλάσσια διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Εάν οι αγρότες παράγουν με λιγότερες εισροές, θα υπάρξουν χαμηλότερες αποδόσεις μέχρι και το 2027, με υψηλότερες τιμές τροφίμων και πληθωρισμό λιανικής τροφίμων πιθανά για τα επόμενα χρόνια.
Οι περισσότεροι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η κατάσταση του παγκόσμιου εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Οι εμπορικοί και εξαγωγικοί περιορισμοί επιδείνωσαν τις αυξήσεις των τιμών των τροφίμων σε προηγούμενες κρίσεις, καθώς οι προσπάθειες απομόνωσης των εγχώριων αγορών από τις παγκόσμιες αγορές επιδείνωσε τις παγκόσμιες συνθήκες.
Οι αγορές λιπασμάτων και ενέργειας είναι ανελαστικές, επομένως οι τιμές μπορούν να αυξηθούν πολύ περισσότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι αλλαγές στον όγκο συναλλαγών. Οι αγορές είναι πιθανό να αντιδράσουν πολύ γρήγορα εάν τα πλοία δεν κινηθούν σύντομα μέσω του Στενού.
Σε αντίθεση με τις φυσικές καταστροφές ή τους κλιματικούς παράγοντες, όπως το Ελ Νίνιο, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ «είναι κάτι που οι κυβερνήσεις μπορούν να επιλύσουν και πρέπει να επιλύσουν», είπε ο Τορέρο. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
