Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας της Αγρότισσας στις 15 Οκτωβρίου αποτελεί σημαντική ημερομηνία, γιατί δίνει την ευκαιρία να έρθει στο προσκήνιο ο σημαντικός ρόλος της αγρότισσας στην αγροτική παραγωγή, με το σύνολο των ιδιοτήτων και των εργασιακών σχέσεων που συνδέονται μ’ αυτόν. Στην χώρα μας σύμφωνα με τα στοιχεία από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) το 44,84% των αγροτών στη χώρα μας είναι γυναίκες (296.154) έναντι του 55,15% (364.205) που είναι άνδρες.
Ο ρόλος της Ελληνίδας Αγρότισσας αναδεικνύεται περισσότερο καίριος από ποτέ. Η Ελληνίδα Αγρότισσα, αθόρυβος ήρωας της υπαίθρου για πολλές δεκαετίες, κατάφερε τα τελευταία χρόνια να έρθει στο προσκήνιο, και να γίνει ισότιμος μέτοχος αλλά και πρωτοπόρος στην προσπάθεια για την παραγωγή και τη διακίνηση ποιοτικών αγροτικών προϊόντων. Η δράση των Γυναικείων Αγροτικών Συνεταιρισμών αποτελεί τον προάγγελο της ανάπτυξης του αγροτουρισμού, δηλαδή, του σύγχρονου τρόπου ανάπτυξης του τουρισμού, ενός τουρισμού φιλικού προς το φυσικό και το ανθρωπογενές περιβάλλον, ενός τουρισμού που θα αναδεικνύει τη φυσική ομορφιά του τόπου και την πολιτισμική του ταυτότητα.
H Ελληνίδα αγρότισσα καλείται σήμερα να στηρίξει τόσο την ανάπτυξη του πρωτογενούς όσο και του τριτογενούς τομέα στη χώρα μας. Η δράση της είναι πολύτιμη όσο ποτέ.
Άρθρο του Μαργαρίτη Σχοινά
«Υπάρχουν χέρια που καλλιεργούν τη γη και χέρια που κρατούν έναν ολόκληρο τόπο όρθιο. Τα χέρια της Ελληνίδας αγρότισσας κάνουν και τα δύο. Με τον καθημερινό μόχθο τους, διαχρονικά παράγουν τροφή, στηρίζουν την οικογένεια, μεταφέρουν από γενιά σε γενιά τη γνώση, τις αξίες και τις παραδόσεις μας και κρατούν ζωντανό τον κοινωνικό ιστό της ελληνικής περιφέρειας.
Η 15η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς μια ευκαιρία να τιμήσουμε τη γυναίκα της υπαίθρου. Είναι μια ημέρα αναγνώρισης της ανεκτίμητης συμβολής της στην παραγωγή, στην κοινωνική συνοχή και στη διατήρηση της ζωής στην ελληνική περιφέρεια. Γιατί πίσω από κάθε οικογενειακή εκμετάλλευση υπάρχει συχνά μια γυναίκα που εργάζεται αδιάκοπα, φροντίζει τα παιδιά και τους μεγαλύτερους, συμμετέχει στην παραγωγή και κρατά ενωμένη την οικογένεια.
Η προσφορά της δεν μετριέται μόνο σε προϊόντα και εισόδημα. Μετριέται στα σπίτια που παραμένουν ανοιχτά, στα παιδιά που μεγαλώνουν στον τόπο τους, στις κοινότητες που αντιστέκονται στην ερήμωση, στις παραδόσεις που συνεχίζουν να περνούν από γενιά σε γενιά. Η ελληνίδα αγρότισσα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες απέναντι στη δημογραφική συρρίκνωση και στην εγκατάλειψη της υπαίθρου. Η στήριξή της, επομένως, δεν είναι μόνο αγροτική πολιτική. Είναι πολιτική για την οικογένεια, την περιφερειακή ανάπτυξη και το μέλλον της χώρας.
Αυτή η προσφορά, ωστόσο, δεν αναγνωρίστηκε πάντοτε όσο της αξίζει. Για χρόνια, η εργασία των γυναικών στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις θεωρούνταν συχνά βοηθητική, ενώ η πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση, στην εκπαίδευση και στη λήψη αποφάσεων παρέμενε περιορισμένη. Η σύγχρονη αγροτική πολιτική που ακολουθούμε ανατρέπει, σταδιακά, αυτή την αντίληψη, διασφαλίζοντας ότι η αγρότισσα αντιμετωπίζεται ως ισότιμη επαγγελματίας, παραγωγός και επιχειρηματίας.
Η Πολιτεία έχει ευθύνη να μετατρέπει αυτή την αναγνώριση σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Το πρόγραμμα Νέων Αγροτών, με την έμφαση στη συμμετοχή των γυναικών, το πριμ πρώτης εγκατάστασης και την ενισχυμένη μοριοδότηση, δίνει κίνητρα στις νέες γυναίκες να επενδύσουν στην παραγωγή και να χτίσουν το επαγγελματικό τους μέλλον στην ύπαιθρο. Παράλληλα, η αύξηση του αφορολόγητου και τα μέτρα κοινωνικής στήριξης ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα των αγροτικών οικογενειών, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική αντοχή τους είναι καθοριστική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η στήριξη της μητρότητας. Το επίδομα μητρότητας για εννέα μήνες, ίσο με τον κατώτατο μισθό, καθώς και το επίδομα γέννησης, αποτελούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για τις γυναίκες και τις οικογένειες. Ταυτόχρονα, τα προγράμματα παιδικής φροντίδας, τα vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς και οι ευέλικτες μορφές φροντίδας απαντούν σε μια πραγματική ανάγκη: να μπορεί η αγρότισσα να συνδυάζει την εργασία της με την οικογενειακή ζωή, χωρίς να καλείται καθημερινά να επιλέξει ανάμεσα στις δύο.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποκτήσει κάθε γυναίκα της υπαίθρου πρόσβαση στη γνώση και στις νέες δυνατότητες της αγροτικής οικονομίας. Η κατάρτιση στη βιολογική γεωργία, στις σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές, στη διαχείριση κινδύνων και στην ψηφιακή γεωργία δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας. Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, των συνεταιρισμών, της οικοτεχνίας, του αγροτουρισμού και της μεταποίησης τοπικών προϊόντων μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να αυξήσει την αξία της τοπικής παραγωγής και να προσφέρει ουσιαστικές προοπτικές στις μικρότερες κοινότητες.
Αυτές οι προσπάθειες πρέπει να συνοδεύονται από ισότιμη αμοιβή για ίση εργασία, ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στις αποφάσεις και προστασία από κάθε μορφή διάκρισης. Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή διαδραματίζουν, επίσης, οι καλύτερες υπηρεσίες υγείας, οι σύγχρονες υποδομές και πραγματικές επαγγελματικές ευκαιρίες, μέσα από εθνικές και ευρωπαϊκές δράσεις και προγράμματα για τις γυναίκες και τα παιδιά τους. Δεν αρκεί να ζητούμε από την αγρότισσα να κρατήσει ζωντανό τον τόπο της. Οφείλουμε να της εξασφαλίζουμε τις συνθήκες για να μπορεί να ζει, να δημιουργεί και να προοδεύει σε αυτόν.
Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης και αυξημένων απαιτήσεων για την επισιτιστική ασφάλεια, η συμμετοχή των γυναικών αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα. Η γνώση, η δημιουργικότητα και η προσαρμοστικότητά τους είναι απαραίτητες για μια γεωργία πιο ανθεκτική, καινοτόμο και βιώσιμη.
Σήμερα, λοιπόν, τιμούμε την Ελληνίδα αγρότισσα όχι σαν μια ακόμη επέτειο. Όχι μόνο για όσα προσέφερε επί δεκαετίες, αλλά και για όσα μπορεί να κατακτήσει. Για κάθε οικογένεια που στηρίζει, κάθε νέα ιδέα που υλοποιεί, κάθε παιδί που βοηθά να ονειρευτεί το μέλλον του στον τόπο του.
Η Ελληνίδα αγρότισσα είναι η μάνα της ελληνικής γης. Χρέος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτή η ψυχή θα έχει φωνή, δικαιώματα, ίσες ευκαιρίες και προοπτική. Γιατί όταν στηρίζουμε την αγρότισσα, στηρίζουμε την οικογένεια, την κοινωνική συνοχή και την ίδια τη δυνατότητα της ελληνικής υπαίθρου να παραμείνει ζωντανή. Στηρίζουμε, τελικά, το μέλλον της Ελλάδας».
